برای آموزش بهتر مکالمه عربی  می توانیدبر روي نشاني

سايت زير كليك كنيد.

 

 

موضوعات مختلف برا ی مطالعه در سایت :

 

آموزش روش های مختلف مکالمه با لهجه های متفاوت عربی

بصورت  کتاب - صوت - تصویر

سایت های مختلف آموزش مکالمه برای دانلود

دسترسی به کتاب های لغت عربی و فارسی بصورت الکترونیکی

آنلاین و دانلود آنها

آموزش عربی کتابهای درسی دانش آموزان متوسطه

قصص عربی - مجلات و روزنامه های عربی

مجموعه های ادبی شامل شعر و نثر عربی وتاریخ ادبیات عرب 

سرودهاو اغانی عربی برای دانلود

وبسیاری از سایت های متنوع آموزشی عربی

نوشته شده در یکشنبه 1388/05/25 توسط آهویی! | لينك ثابت |

أفضل العبادة انتظار الفَرج

هناك عدد كبير من الأحاديث ، التي تؤكد على أنَّ انتظار الفَرَج ، هو أفضل العبادة ، و ذلك لأنَّ ذكر الله في أعلى مستواه و أرفع درجاته ، هو ذكر تلك الدولة المباركة ، التِّي تتصف بجميع مواصفات جنَّة آدم عليه السلام ، تلك الدولة التِّي سوف يعيش فيها الإنسان في جوار ربِّه ، و تحت ظل بارئه ، و في ساحتها تتحقق رحمة الربّ ، التي أشار إليها سبحانه في قوله : ( إلا من رحم ربك و لذلك خلقهم ) ، (سورة هود 119).

فهي إذاً الغاية العمليَّة لأصل الخلق كما مرَّ ، و بدونها لايتصف الخلق بالحكمة أصلاً. و من هنا صار من اللازم أن نتحدَّث عن هذه العبادة ، أعني الانتظار أكثر تفصيلاً ، و ذلك لأهميَّتها من بين سائر العبادات ، و سوف نبيِّنها ضمن عناوين مختلفة فنقول:

معنى الانتظار في اللغة و الاصطلاح

المعنى اللغوي:

كلمة الانتظار قد أُشتقت من ( نظر ) ، قال صاحب المفردات : ( نظر :‏ النظر تقليب البصر و البصيرة لإدراك الشيء و رؤيته ، و قد يراد به التأمل ، و الفحص ، و قد يراد به المعرفة الحاصلة بعد الفحص ... ، و النظر الانتظار يقال نظرته ، و انتظرته ، و أنظرته ) . و هناك كلمتان في اللغة معناهما متقاربان مع هذه الكلمة ، و قد استعملتا في القرآن الكريم أيضاً ، و هما :

1- رصد‏ : الرصد الاستعداد للترقب يقال رصد له ، و ترصد ، و أرصدته له . قال عز و جل : (و إرصاداً لمن حاربَ اللهَ و رسولَه مِن قَبلُ ) ، (سورة التوبة 107).

قال في النهاية : يقال رصدته إذا قعدت له على طريقه ، تترقبه و ارصدت له العقوبة ، إذا أعددتها ، و حقيقته جعلتها على طريقه كالمترقبة له . ( نقلاً عن الأمالي بإسناده .. قال أمير المؤمنين عليه السلام لأصحابه يوما ، و هو يعظهم ترصَّدوا مواعيد الآجال ، و باشروها بمحاسن الأعمال ) ، (بحار الأنوار ج77 ، رواية 35 باب 14) .

وقال عليٌّ في نهج البلاغة : ( اعلموا عباد الله ، إن عليكم رصَداً من أنفسكم ، و عيوناً من جوارحكم ، و حفاظ صدق يحفظون أعمالكم ، و عدد أنفاسكم لاتستركم منهم ظلمه ليل داج ) ، (بحار الأنوار ج5 ، ص 322 ، رواية 3 ، باب 17)

2- رقب : قال تعالى و الرقيب الحافظ ، و ذلك إما لمراعاته رقبة المحفوظ ، و إما لرفعه رقبته قال تعالى: ( و ارتقبوا إني معكم رقيب ) ، ( سورة هود : 93 ).  و قد وردت أحاديث استعملت فيها هذه الكلمة بمعنى الانتظار ، منها ، ما ورد في نهج البلاغة عن عليٍّ عليه السلام قال : ( و من ارتقب الموت سارع في الخيرات )  ، ( بحار الأنوار ، ج 68 ، ص 368 ، رواية 17 ، باب 27) .

منها : في كتابه عليه السلام لمحمَّد بن أبي بكر: ( ارتقب وقت الصلاة فصلها لوقتها ، ولاتعجل بها قبله لفراغ ، و لاتؤخرها عنه لشغل.. ) ، ( بحار الأنوار ، ج 83 ، ص 14 ، رواية 25 ، باب 6 ) .

 ثمَّ إنَّ الراغب الإصفهاني عند بيان مادة ( صبر ) قال : ( و يعبر عن الانتظار بالصبر ، لما كان حق الانتظار ، أن لاينفك عن الصبر بل هو نوع من الصبر قال ( فاصبر لحكم ربك )  ، ( سورة الإنسان  24) ، أي انتظر حكمه لك على الكافرين.

أقول: إنَّ هذا الاستعمال ، هو استعمال مجازي من باب استعمال اللازم ، و إرادة الملزوم ، و هو شائع في كلام العرب.

---

خطبة الإمام المهدي ( عليه السلام ) ، عند ظهوره بعد فريضة العشاء

خطبة الإمام المهدي ( عليه السلام ) عند ظهوره في المقام

 

السرُّ في أهميَّة الانتظار

لمعرفة السرّ في ذلك ينبغي لنا أالسرُّ في أهميَّة الانتظارن نتحدَّث بالتفصيل حول واقع الانتظار بذكر مقدَّمة مختصرة فنقول :

إن التقييم في القاموس الإلهي ، يختلف تماماً عن التقييم في القاموس المادِّي ، و من الخطأ جداً محاولة ، تقييم القضايا المعنوية الراقية و المفاهيم الروحانية السامية بالمعايير الماديَّة ، حيث أن هناك بونٌ بعيد بينهما ، بل هما في طرفي النقيض ، و قد وصل التضادّ بينهما إلى مستوى بحيث لايمكن أن ينقطع الإنسان إلى المعنويات إلا بالابتعاد الكامل عن المادِّيات ، و أعنى بالابتعاد عنها هو عدم التوجُّه إليها ، و عدم انشغال الذهن بها.

هذا و مفهوم الانتظار ، أعني انتظار فرجِ الله ، هو في الواقع يندرج تحت اسم من أسماء الله تعالى أعنى " الكاشف " كما في الدعاء : ( يا صريخ المكروبين و يا مجيب المضطرين و يا كاشف الكرب العظيم ) ، (بحار الأنوار ، ج 86 ، ص 323 ، رواية 69 ، باب 45).

( يا كاشف الغم )  ، ( بحار الأنوار ، ج 36 ، ص 205 ، رواية 8 ، باب 40 ؛ ( يا كاشف الكرب العظام ) ، ( بحار الأنوار ، ج 86 ، ص 235 ، رواية 59 ، باب  44).

و على ضوئه صار مفهوم الانتظار مفهوما معنويا إلهياً ، حيثُ أنَّه لا يمكن لشيءٍ أن يكتسب جانباً معنوياً ، و يشتمل على بعدٍ مُقدَّس إلاّ بارتباطه بالله سبحانه ، و بمقدار ظهور اسم الله فيه ، فلنترك إذاً الساحةَ المادية ، و لنبحث عن الأفضلية في الساحة الإلهية المعنوية.

فنقول :  القرب إلى الله ميزان الأفضلية ، ثم لايخفى على كلِّ من آمن بالله سبحانه ، أنه ليس في القاموس الإلهي إلاّ ميزان واحد ، يقاس به الأفضلية ، و هو الميزان الحقيقي ( و هو الحق ) ، و غيره ليست بموازين ، بل يُترائى أنها موازين ، فلاحقيقة لها ، و لاثِقل فيها قال تعالي : ( و الوزنُ يومئذ الحق فمن ثقلت موازينه ، فأولئك هم المفلحون ) ، ( سورة الأعراف 8 ) ، (و من خفت موازينه ، فأولئك الذين خسروا أنفسهم ، بما كانوا بآياتنا يظلمون ) ، ( سورة الأعراف 9) ، ( فذلكم الله ربكم الحق فماذا بعد الحق إلا الضلال فأنى تصرفون ) ، (سورة يونس 23).

و هذا الميزان هو   "التقرب إلى الله سبحانه و تعالى " ، فيجب أن نبحثَ عن مستوى التقرُّب إليه تعالى في الانتظار ، و على ضوءه نقيِّم مستوى قدسيِّة الانتظار ، حتَّى نعرف السرَّ في أفضليَّته على سائر الأعمال ، بل حتَّى العبادات بحيث صار المنتظر كالمتشحِّط بدمه في سبيل الله.

- الرجـاء بالله

إنَّ من أهم نتائج انتظار الفرج تنميةَ روحيةِ الرجاء بالله في الإنسان المؤمن ، حيث يُشاهد أمامَه مجالاً وسيعاً من الفضل و الكرم و الخير الإلهي ، الذي سوف تظهر مصداقيَّتُها في تلك الدولة العظيمة المباركة ، و هي دولة المهدي المنتظر صلوات الله و سلامه عليه ، تلك الدولة الكريمة ، التِّي يعزُّ الله بها الإسلام ، و أهلَه ، و يذلُّ بها النفاق و أهلَه ، و من الطبيعي لمن يمتلك هذه الرؤية ، أن يحتقر العالم الذي يعيشه بما فيه من المُغريات الخلاّبة الدنيوية و التسويلات الشيطانية ، و هذا الأمر ( أعني تحقير المظاهر الدنيويَّة ) ، هو أوَّل خطوة يخطوها السالك إلى الله ، و هي  ( التخلية ) ، التِّي تستتبعها (التحلية) ، و مثل هذا الإنسان المؤمن قد وصل بالفعل إلى مُستوى من العرفان و العبودية ، بحيث يكون لسان مقالِه حالِه و عملِه هو ( صلِّ على محمدٍ و آل محمد ، و أثبتْ رجائك في قلبي ، و اقطعْ رجائي عمَّن سواك حتى لاأرجو إلا إيّاك ..) ، ( بحار الأنوار، ج 86 ، ص 216 ، رواية 30 ، باب 44).

ثمَّ يترقَّى في العبوديَّة فيقول : ( بسم الله الذي لاأرجو إلاّ فَضله ) ، ( بحار الأنوار ، ج 90 ، ص 164 ، رواية 15 ، باب 9) ، ( يا من أرجوه لكل خير ) ، (بحار الأنوار، ج 47 ، ص 36 ، رواية 35 ، باب 4).

هذه الروحية ، إن تركَّزت في الإنسان المؤمن فسوف تُعمِّق جذورَها ، فتقمع جميعَ الأشواك و الموانع الصادَّة ، لتنشرَ فروعَها الطيِّبة و ثمارَها الجنيَّة في السماء ، حتَّى تؤتى أكلَها كلَّ حينٍ بإذنِ ربِّها . فكيف لايكون الانتظار أفضلَ الأعمال بل أفضل العبادات ؟! ، و هو الذي يُخيِّم على جميع الأعمال ، و يُلقى الضوء عليها.

 أفضل الجهاد

ما هو الأمر المتوقع من المجاهد في سبيل الله حين الجهاد ؟ ، و ما قيمة المجاهد لولا النيّةُ الصادقة ، التي تنصبُّ في سبيل الله؟

هذا الأمر بنفسه بل أعلى مستوى منه متوفِّر في المنتظر الحقيقي ، الذي يتمنَّى في كلِّ صباحٍ و مساءٍ ، أن يعيش في ظلِّ ذلك المعشوق روحي لتراب مقدمه الفداء و لسان حاله ( ..فأخرجني من قبري مؤتزراً كفني شاهراً سيفي مجرداً قناتي ملبياً دعوةَ الداعي في الحاضرِ و البادي .. )  ، و هو بقربه إلى الله ، و شهوده مقام ربِّه صار كالمتشحِّط بدمه في سبيل الله شهيداً في سبيل الله ، و ليس للشهيد خصوصيةٌ كمصداق بل الخصوصية و القيمة لمفهوم الشهادة ، التي تعني الوصول إلى الله و شهود وجه المحبوب ، و المنتظِر يؤدِّي نفس الدور ، حيث يشاهد وجهَ ربه و هو في نفس الوقت ، يعايش الناس ، و هذه الحالة هي التي تحقِّق فيه الصفاتِ الحسنة ، التي ذكرت في الأحاديث الشريفة على ما سيأتي عند بيان أخلاق المُنتظِر. و الحديث التالي قد بيَّن السر الذي رفع مستوى الانتظار إلى هذه الدرجة:

( عن أبي حمزة الثمالي عن أبي خالد الكابلي عن على بن الحسين عليه السلام ، قال تمتد الغيبة بولي الله الثاني عشر من أوصياء رسول الله صلى الله عليه و آله و سلَّم ، و الأئمة بعده يا أبا خالد إنَّ أهل زمان غيبته القائلون بإمامته المنتظرون لظهوره افضل أهل كل زمان ، لان الله تعالى ذكره أعطاهم من العقول و الإفهام و المعرفة ما صارت به الغيبة عندهم بمنزله المشاهدة ، و جعلهم في ذلك الزمان بمنزله المجاهدين بين يدي رسول الله صلى الله عليه و آله و سلَّم بالسيف أولئك المخلصون حقا ، و شيعتنا صدقا ، و الدعاة إلى دين الله سرا و جهرا ، و قال : انتظار الفرج من اعظم الفرج) ، (بحار الأنوار ، ج 52 ، ص 122 ، رواية 4 ، باب 22).

و ماذا بعد الفرج ؟ ، إلا كشف الكربة عن وجه المؤمن برؤية الواقع و الأمر ، حينما تتحقق تلك الدولة العظيمة ، التي تملأ الأرض قسطاً و عدلاً كما مُلِئت ظلماً و جَوراً؟

 فالانتظار إذاً له نتيجتان :

 1-إنَّه بالفعل يُحقِّق ( كشف الكربة ) ، بنحو مجمل.

 2-إنَّه عاملٌ جذري أساسي للفرج بظهوره سلام الله عليه ، حيث يسود الحكمُ الإلهي الأرضَ كلّها.

و وِزانُ الانتظار وزانُ النية ، التي هي خير من العمل حيث جاء في الحديث " نية المؤمن خير من عمله" ، لأن هذه النية من ناحية هي التِّي ترفع مستوى الإنسان ، و من ناحية أخرى تلازم العمل بل توجده ( قل كلٌ يعملُ على شاكلته) ، (سورة الإسراء 84).

و ليعلمْ أنَّ تعجيل الفرج يتناسب مع الانتظار شدَّةً و ضعفاً . و من هذا المنطلق نشاهد أن الآية الكريمة تصرح بقولها : (

.. و زلزلوا حتى يقول الرسول و الذين آمنوا معه متى نصر الله ألا إن نصر الله قريب ) ، (سورة البقرة 214). فقربُ نصر الله متناسبٌ مع طلب النصر ( متى نصر الله ) ، و هذا الطلب الأكيد لا يحصل إلاّ بعد اليأس (حتى إذا استيأس الرسل وظنوا أنهم قد كذبوا جاءهم نصرنا فنجي من نشاء ولا يرد بأسنا عن القوم المجرمين) ، (سورة يوسف 110).

---

خطبة الإمام المهدي ( عليه السلام ) عند ظهوره في المقام

الإعداد لعصر الغيبة

 

زيارة صاحب الزمان (ع ) في يومه ، و هو يَوْمُ الجُمعةِ

نقلاً عن كتاب مفاتيح الجنان ، آية الله الشيخ عباس القمي:

 

وَ هُو يَوم صاحِب الزّمان صلوات الله عليه ، و باسمه ، و هُو اليوم الذي يظهر فيه عجّل الله فرجه فقل في زيارته :

 ( اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا حُجَّةَ اللهِ في اَرْضِهِ ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا عَيْنَ اللهِ في خَلْقِهِ ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا نُورَ اللهِ الَّذي يَهْتَدي بِهِ الْمُهْتَدُونَ ، وَ يُفَرَّجُ بِهِ عَنِ الْمُؤْمِنينَ ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا الْمُهَذَّبُ الْخائِفُ ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا الْوَلِيُّ النّاصِحُ ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا سَفينَةَ النَّجاةِ ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا عَيْنَ الْحَياةِ ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ صَلَّى اللهُ عَلَيْكَ وَ عَلى آلِ بَيْتِكَ الطَّيِّبينَ الطّاهِرينَ ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ عَجَّلَ اللهُ لَكَ ما وَعَدَكَ مِنَ النَّصْرِ وَظُهُورِ الاَْمْرِ ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا مَوْلايَ ، اَنَا مَوْلاكَ عارِفٌ بِاُ ولاكَ وَ اُخْراكَ اَتَقَرَّبُ اِلَى اللهِ تَعالى بِكَ وَ بِآلِ بَيْتِكَ ، وَ اَنْتَظِرُ ظُهُورَكَ وَ ظُهُورَ الْحَقِّ عَلى يَدَيْكَ ، وَ أَسْأَلُ اللهَ اَنْ يُصَلِّيَ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد ، وَ اَنْ يَجْعَلَنى مِنَ الْمُنْتَظِرينَ لَكَ وَ التّابِعينَ وَ النّاصِرينَ لَكَ عَلى اَعْدائِكَ وَ الْمُسْتَشْهَدينَ بَيْنَ يَدَيْكَ في جُمْلَةِ اَوْلِيائِكَ ، يا مَوْلايَ يا صاحِبَ الزَّمانِ صَلَواتُ اللهِ عَلَيْكَ وَ عَلى آلِ بَيْتِكَ هذا يَوْمُ الْجُمُعَةِ ، وَ هُوَ يَوْمُكَ الْمُتَوَقَّعُ فيهِ ظُهُورُكَ وَ الْفَرَجُ فيهِ لِلْمُؤْمِنينَ عَلى يَدَيْكَ ، وَ قَتْلُ الْكافِرينَ بِسَيْفِكَ ، وَ اَنَا يا مَوْلايَ فيهِ ضَيْفُكَ ، وَ جارُكَ ، وَ اَنْتَ يا مَوْلايَ كَريمٌ مِنْ اَوْلادِ الْكِرامِ ، وَ مَأْمُورٌ بِالضِّيافَةِ وَ الاِْجارَةِ فَاَضِفْني ، وَ اَجِرْني صَلَواتُ اللهِ عَلَيْكَ ، وَ عَلى اَهْلِ بَيْتِكَ الطّاهِرينَ ) .

منبع سایت تبیان باتشکر

نوشته شده در پنجشنبه 1388/05/15 توسط آهویی! | لينك ثابت |

بسم الله الرحمن الرحيم

تحليل و نقدي بر كتاب عربي ۲

   كتاب عربي 2 كليه رشته ها به غير از علوم انساني با كمي اغماض از كتابهاي خوب عربي دبيرستان مي باشند و اكثر دانش آموزان با توجه به اينكه بيشتر آنها نيز دانش آموزان متوسط به بالا نيز مي باشند مي توانند نمره قبولي كسب كنند بيشتر مطالب و قواعد كتاب در حد دانش آموزان و گام به گام و به روش " در حد تسلط " نوشته شده است و توالي مطالب در بيشتر موارد در آن رعايت شده است ولي با اين حال اگر اغماض نكنيم مواردي نيز جزء نواقص كتاب مي توان بيان كرد كه تعدادي از آنها به مسايل تايپ و ويرايش كتاب بر مي گردد ولي تعدادي از اين موارد نيز به تأليف و الويت بنديها بر مي گردد كه در اين نوشته سعي در بيان اين موارد شده است :

در مورد متون درسها مي توان گفت متون خوبي هستند سعي شده كه متون همگام با قواعد باشد كه اين خود نيز نقطه قوت اين كتاب است ولي كاش :

·    در انتخاب متون به به روز بودن و بديع بودن متون براي جذابيت بيشتر توجه زيادي بشود چرا كه بيشتر متون حدود 60% بر گيرنده مسايل ديني و مذهبي هستند و متون داخل تمرينات نيز كلا در اين مايه هستند كه اگر اين اهداف در متوني نو و بديع گنجانده ميشد جذابتر بود .

·        در مورد سنديت متون مثلا متن درس دوم اگر بيشتر تحقيق بشود بهتر است .

·        در مورد حجم متون علي الخصوص متن درس سوم با توجه به سطح دشواري اين درس تجديد نظر لازم به نظر مي رسد .

·        در ص 27 بهتر بود بجاي الف المسلمون نوشته شود الف علماء المسلمين .

·    براي كلمه (( نورا )) د ر حاشيه ص 27 توضيحي ذ كر شده ولي اين كلمه د ر اين صفحه وجود ندارد . بهتر است به ص 28 منتقل شود .

·        سؤالات آخر درس به عنوان درك مطلب بايد دنبال اهداف آموزشي نيز باشد.

·    بعضي از تصاوير مثلا تصوير آهو در درس 5 گوياي آهوي شاخدار نيست چون مطابقت تصاوير با متون باعث كمك به دانش آموزان در امر ترجمه مي شود دقت بيشتري مي طلبد.

·    يا در ص 53 عبا رت (( لما غربت الشمس جلسنا تحت شجره مشرفه .....    )) نشستن زير درخت در شب چندان منطقي به نظر نمي رسد . زيرا غالبا در روز به خاطر وجود سايه نشسته مي شود .

·        بجاي بحثهاي تاريخي از خريد ، ميوه و مسائل علمي اجتماعی هم بحث شود

در بحث قواعد :

·    در اولين درس اين كتاب بهتر بود كه نيم نگاهي به رؤوس مطالب عمده ي سال گذشته بشود . مثلا جمله اسميه و جمله فعليه و ... در حد تمريني يادآوري شود تا بدينوسيله  حلقه هاي اتصال درس عربي گسسته نشود .

·    در ص 2 قسمت فوايد شماره ي 4 كلمه (( داراي )) يك جا با رنگ مشكي و د ر همان جمله دوباره با رنگ سبز نوشته شده است كه بهتر است هرد و يك رنگ باشد .

·    در قواعد د رس اول ( معرفه و نكره ) يكي از معارف معرفه به اضافه است و مؤلفين محترم را ين تصور بوده اند كه دانش آموز مضاف و مضاف اليه را مي شناسد لذ ا پيرا مون ا ين مطلب تو ضيح كاملي ندادند در حالي كه بحث مضاف اليه در درس 5 مطرح مي شود .

·    در ص 5 بهتر است به جاي تركيب ال + نكره = معرفه و نكره + معرفه = معرفه نوشته شود ال + نكره = معرفه به ال  و   نكره + معرفه = معرفه به اضافه

·        مثالهاي بكار رفته در درس دوم كافي به نظر نمي رسد و ذكر مثالهاي متنوع در اين بحث ضروري است .

·    در بحث اعراب فرعي با وجود ا ين كه اصطلاح  (( اسما ء خمسه )) بارها استفاده شده است اما فقط به ذكر 3 مورد از ا ين اسمها اشاره شده است . لذا بهتر است هر پنج اسم اشا ره شود و مثالها يي كه براي اعراب اسماء خمسه ذ كر شده است در هر سه جمله به صورت مرفوع آمده است در حالي كه مي توان براي حالات مختلف آن مثال آورد .

·        شرايط پذ يرش اعراب فرعي د ر اسماء خمسه ذ كر نشده است .

·    در اعراب تقديري اشاره اي به مضاف به ياء متكلم نشده است . با توجه به كار برد فراوان آن و نيز ساد گي موضوع طرح ا ين مورد از اعراب تقديري ضروري به نظر مي رسد چرا كه  د ر د رسها از آن بسيار آورده شده است مثل زوجي- د ردرس2 كه دانش آموزان از اعراب آن سوال مي كنند. 

·        در درس 4 موضوع اعراب محلي جاي بحث بيشتري دارد چون در سال اول به آن اشاره چنداني نشده است .

·        در درس 8 به مجهول كردن جملات كمتر توجه شده است با توجه به اهميت موضوع ذكر مثالهاي بيشتر ضرورت دارد .

·        بهتر است اسم منقوص و مقصوره فقط با ال بحث شود و آوردن مبحث بدون ال زياد ضروري نيست.

·    ودر کل در بارم عربي 2 ( تشكيل و سؤ الات چند گزينه اي ترجمه ) مطرح شده است حال آ نكه كتاب مذ كور فاقد چنين سؤ الاتي است و حتي يك سؤ ال نيز در ا ين با ره نيامده است .

·        در بقیه بحثهای کتاب :

·    در ص 3 مسئله شماره ي 2 گفته چرا (( نتيجه الكذ به )) ال ندارد مشخص نكرده كه (( نتيجه يا كذ ب ))چون دانش آموز هنوز مضاف ومضاف الیه را نمی داند .

·        در ص 9 كلمه ال را تجزيه نكرده است در حاليكه به عنوان يك كلمه بايد تجزيه مي شد .

·    ص 7  كارگاه  ترجمه گفته شده د ر ترجمه ي اسمهايي كه داراي تنوين هستند گاهي (( ي )) وحد ت اضافه مي كنيم كه اين تعريف جامع و مانع نيست چون اسمهاي علم هم تنوين مي گيرند .

·    در ص 24 آيه شريفه (( ان الله يحب التوابين )) در تمرين اول ذكر شده و در تمرين سوم آ يه (( ان الله يحب الحسين )) استفا ده شود . با توجه به نزد يكي و شباهت كا مل ا ين دو آ يه دا نش آموز به راحتي به ا ين سؤال پاسخ  مي دهد .

·    همچنين با توجه به عبا رت ((  عاتب اخاك بالاحسان اليه )) در تمرين اول دا نش آ موز به جواب (( اكرم اباك في جميع الاحوال ))  در تمرين دوم پاسخ درست مي دهد .

·    ص 24 تمرين اول در عنوان سؤال (( عين الكلمات التي ...)) بهتر است به جاي لفظ الكلمات از لفظ الاسماء استفاده شود . چون  در قسمت 3 همين  تمرين  فعل (( يشبعان )) آ مده است كه داراي  اعراب فرعي است و  دا نش آ موز   ا ين مورد را هنوز نخوانده است و غالبا آن را با اسم مثني اشتباه  مي گيرد . لذ ا لفظ الاسماء اين ابهام را بر طرف مي كند .

·        صور جماليه با دانش آموزان متناسب نيست مثل ص 25 .

·        د ر صفحه ي 31

·        الف: د ر سطر 3 (( فقال له ...)) كلمه (( له )) ترجمه نشده است ( به او گفت ) صحيح تر است .

·        ب: د ر سطر 5 (( ساله )) مفعول د ر ترجمه ذكر نشده است ( از او پرسيد ) صحيح تر است .

·        ج: د ر سطر 5 (( زهد ت )) پيشه كرد م صحيح است براي ترجمه پيشه كرده ام بايد (( قد زهد ت )) ذ كر مي شد.

·        در ص 34 ( به اسمهاي معربي كه ... ) تا دانش آموزان كلمات مبني را از بحث منصرف و غير منصرف جدا بدانند .

·    در ص 34 تمرين را بع ترجمه به فارسي بهتر است از متني استفاده شود كه در آن از كلما تي استفاده شده باشد كه با مبحث د رس (( اعراب فرعي )) همخوا ني و ارتباط نزد يكتري داشته باشد .

·    در صفحه  37- شما ره  2و3  از تمرين اول (( زينا السماء الدينا بمصابيح )) و (( اليس الله با علم با الشاكرين )) دقيقا در صفحه 34 ذ كر شده است پيشنهاد مي شود به جاي ا ين دو آ يه از آيات د يگر استفاده شود.

·        در تمرين را بع ص 38 (( ا رسلنا الي فرعون رسولا )) تكرا ري است و در ص 34 قبلا ذكر شده است .

·    د ردرس 3 ص 37 التمرين الثالث در آيه (( لا تبطلوا صدقا تكم ....)) اعراب كم ( مضاف اليه ) از دانش آموز خواسته شده است حال آ نكه دا نش آ موز  هنوز مضاف اليه را ياد نگرفته است .

·        در تمرينات هر د رس تعدادي از كلمات درهم ريخته به  دا نش آ موز دا ده شود و ا ز او خواسته شود از آنها جمله بسازد .

·        در ص 49 ( تمرين ثالث )  (( وجدت الدنيا كبيت له با با ن .......      )) تناسب چنداني با موضوع درس ندارد .

·    به طور کلی با توضیحاتی که در بالا آمده نباید این بحث مطرح شود که کتاب دارای مشکلات زیادی ( البته از طرف نگارنده ) است بلکه این موارد با دید نگارنده مطالبی سطحی می باشد که می توان با حذف و اصلاح آنها کتابی بهتر از کتاب حاضر در دست داشت .

نوشته شده در چهارشنبه 1387/11/23 توسط آهویی! | لينك ثابت |

السلام عیلک یا اباعبدالله الحسین

بوی محرم میوزد از دشت کربلا و از نو شبی به یاد نائب امام ع مسلم مسلمان

دومین برگ غم رسیدن محمل ها به سرزمین طف و دل طوفانی بی بی زینب س

سومین شکست قلب خرابه ای از نور و جان آلاله وسه ساله

باز چهارمین منزل دل طوفانی بی بی زینب س واولاد طاهرش و فریاد امیری حسین

پنجمین وششمین نورگاه سبزی از جنس زیبائی مجتبوی ع

هفتمین مه هفته به هفته به یادش میسوزیم آه آب

هشتمین یا احتضارگاه ارباب ع وای فقطعوه

نهمین نه عالمین نه پناه عالمین چه گویم قاصرم همین عمو عباس ع

دهمین آخرین یا قیامت یا اتمام هرچه عشق.

بال بگشائید که اینجا کربلاست

نوشته شده در یکشنبه 1387/10/08 توسط آهویی! | لينك ثابت |

مشهورترین فرهنگهای  نوین عربی

1-المنجد

المنجد یکی از پرفروشترین فرهنگهای نوین است که بارها تجدید نظرو چاپ شده است .این فرهنگ لغت را لویس معلوف که خانواده وی از مسیحیان سر شناس لبنان به شمار می ایند  گرد اوری کرده است . المنجد در اصل یک فرهنگ دانش اموزی بود و در سال 1908  به چاپ رسید  ولی بعدها تعداد مدخلهای ان بتدریج گسترش یافت و در شکلهای مختلفی در اختیار پزوهشگران قرار گرفت . در سال 1956 ((فردینال توتل)) پیوستی را به عنوان ((المنجد فی الاعلام)) به ان افزود که در ان شخصیتهای علمی و ادبی غرب وشرق جهان معرفی شده است . این فرهنگ به تصاویر و نقشه ها اراسته  می باشد و برای نشان دادن ریشه کلمات از رنگ قرمز استفاده شده است.

((فواد البستانی)) خلاصه ای از این کتاب فرهنگ را با اضافه کردن وازه ها و اصطلاحات  جدید با نام منجد الطلاب  به چاپ رساند.

المنجدالطلاب  به زبان فارسی ترچمه شده و به صورت فرهنگ دو زبانه در اختیار پزوهشگران فارسی زبان قرار گرفته است.

 

2-لاروس

فرهنگ لاروس را ((دکتر خلیل الجر)) گرد اوری  کرده است و در سال 1973 از سوی کتابخانه  لاروس به چاپ رسیده است . مرکز کتابخانه  لاروس در پاریس  قرار  دارد و سالهای متمادی است که به کار تالیف و انتشار  لغتنامه های کوچک و بزرگ  به زبان فرانسه اشتغال دارد.فرهنگ لاروس حاوی اصطلاحات علمی  فنی. و ادبی هست و به تصاویر جانوران و گیاهان و ابزار صنعتی اراسته شده است . این فرهنگ به شیوه فرهنگ نویسی زبانهای لاتین یعنی بر مبنای حروف الفبا و در نظر گرفتن  ظاهر کلمه گرد اوری شده است . سید حمید طبیبیان  فرهنگ لاروس را در سال 1362  به زبان فارسی تر جمه کرده است.

3-المعجم الوسیط

این فرهنگ را فرهنگستان زبان عربی در سال 1960 به کمک کمیته هایی که به این امر اختصاص یافتند  تدوین کرده است (مولفان این فرهنگ د. ابراهیم انیسو  د. عبد الحیم منتصر و عطیه الصوالحی و محمد خلف الله احمد . هستند.  الوسیط بسیاری از وازه ها و اصطلاحات علمی جدید را در بر می گیرد البته برخی از کلمات عامیانه بویزه  مصری نیز در این فرهنگ امده است.

فرهنگستان زبان عربی قاهره  دو فرهنگ دیگر  به نامهای  المعجم الوجیز و المعجم الکبیر  را نیز به چاپ رسانده است . الوجیز فرهنگ لغتی  دانش اموزی است که شکل اختصار یافته الوسیط  می باشد. اما الکبیر فرهنگ بسیار مفصلی است که هنوز همه جلدهای ام منتشر نشده است . امتیاز الوسیط ان است که  کلمات ((مولد)) را از  ((محدث)) و((معرب)) را از ((دخیل)) جدا کرده است .مولد کلمه ای است که در عربی کهن استعمال داشته  و محدث  اکنون در زبان عربی متداول است .  معرب  کلمه ای غیر عربی است که با زیاد  یا کم شدن ویا جابجایی حروف ان   رنگ عربی  پیدا کرده است و دخیل کلمه ای است که بدون  هیچ دخل و تصرفی  وارد زبان عربی  شده است.

4- الجاسوس  علی  القاموس

این کتاب  که تالیف ((احمد فارس  الشدیاق)) است . برجسته ترین  فرهنگ لغت عربی  در سده نوزدهم به شمار می اید  الجاسوس اوج اصلاح خواهی و تجدید نظر طلبی در زمینه  فرهنگ نویسی است و با پیروی و تقلید مبارزه می کند  و خواهان همگام شدن با زمان است.  الشدیاق به این شیوه کهنه و موروثی که تشخیص کلمه  صحیح و فصیح را منوط به  استعمال  شاعری در عصری خاص  می داند اعتراض  می کند و معتقد است می توان به شعر هر شاعری که در عرف ادبا و مردم در خور اعتنا  باشد  استناد کرد . وی شیوه  زمخشری را می پذیرد وکنابش را بر همان مبنا نوشته است.

5- محیط  المحیط

 

این فرهنگ تا لیف ((بطرس البستانی )) است که در سال 1870 م  در بیروت به جاپ رسیده است و به سلطان عثمانی  تقدیم شده است. وی  در تالیف این فرهنگ از القاموس المحیط  فیروز ابادی استفاده کرده است  و ان را بر اساس حروف الفبا و حرف اول  ریشه کلمات تنظیم نموده است . البستانی ضمن ذکر بسیاری از وازه ها و اصطلاحات علمی و ادبی ریشه برخی از انها را بررسی کرده است . در این فرهنگ به ایات قرانی نیز استناد شده و مباحث نحوی و ادبی مربوط به این ایات  تشریح  شده است  همین ویزگی  فرهنگ محیط را به صورت  یک مجموعه ادبی در اورده است . البته برخی از کلمات عامیانه  نیز در ان به چشم  می خورد.

6-اقرب الموارد

نام  کامل این فرهنگ اقرب الموارد فی فصح العربیه والشوارد  و مولف ان ((سعید الشرتونی)) است.

این کتاب در سال 1889 م در بیروت به چاپ رسیده است . شرتونی نیز القاموس المحیط را مبنای کار خود قرار داده است و در جهت تغییر و تکمیل ان  گام  برداشته است . این فرهنگ به دو بخش تقسیم می شود: بخش اول به تو ضیح کلمات اختصاص دارد و بخش دوم به بررسی اصطلاحات علمی و وازه های غیر عربی و معرفی شخصیتها می پردازد.

شرتونی  مدخلهای کتاب خود را بر اساس حرف اول  ریشه کلمات تنظیم کرده است.

نوشته شده در چهارشنبه 1387/08/22 توسط آهویی! | لينك ثابت |

           

     از پیشنهادات و انتقادات

    

  ونظرات ارزشمند شما

              

 استفاده  می کنم  .

 

لطفانظرات خود رادراین قسمت

 

 بنویسید....

 

 

نوشته شده در شنبه 1387/08/18 توسط آهویی! | لينك ثابت |

 

• زبان عربی گذشته از پیوند هزارو چند ساله اش با زبان فارسی ، زبان دین ماست و لذا برای بررسی آن حتما لازم است که ادبیات عرب و تاریخ ادبیات عرب برسی شود . تا دوره های ادبی از جاهلیت تا عصر ما و آثار هر عصر و نیز عوامل فرهنگی و غیر فرهنگی موثر در آن ، کاملا روشن شود و تمام خطوط و جزئیات شخصیت روانی و اجتماعی و هنری ادبا به وضوح تصویر شود.عربها واژه ادب رادرمعانی مختلفی به کار می برند ، در زمان جاهلیت به معنی دعوت به طعام مهمانی ( مأدوبه ) بود. و در جاهلیت و اسلام به خلق کریم و حسن معاشرت با خواص و عوام به کار می رفت. سپس بر تهذیب نفس و آموزش صفات پسندیده و معارف و شعر اطلاق شد. در قرن نهم میلادی و قرون بعد از آن همه علوم و فنون را از فلسفه و ریاضیات و نجوم و کیمیا و طب و اخبار و انساب و شعر و جز آن را از آنگونه معارف والا که در بهبود بخشیدن به روابط اجتماعی به کار می آید در بر می گرفت.

• در قرن دوازدهم ، لفظ ادب در شعر و نثر و آنچه به آن دو مربوط است چون نحو و علوم لغت و عروض و بلاغت و نقد ادبی استعمال شد.
• ادب عربی به دو قسم تقسیم می شود: ادب انشائی یا ایجادی و ادب وصفی یا موضوعی که نخستین آن شامل شعر و نثر است و دومی شامل تحلیل ادبی و تاریخ ادب

فنون ادبی عربی نیز بر دو قسمت می باشند:

• فنون ادبی شعری و فنون ادبی نثری . فنون ادبی شعری عبارتند از شعر قصصی یا حماسی ، شعر غنائی ، شعر تمثیلی و شعر تعلیمی .

ادب عربی قدیم از شعر حماسی و تمثیلی خالی است. زیرا قوم عرب کمتر شهرنشین بود و بیشتر به واقعیت گریش داشت و از این رو تخیلش بارور نشده بود. از طرف دیگر شیوه کسب روزی به وسیله شعر که در میان شاعران قوم رواج گرفت جائی برای سرودن اشعار حماسی و تمثیلی باقی نگذاشت. با این همه اگرچه ادب عربی از آثار حماسی بلند و طولانی خالی است از قصائدی که در آنها روح حماسی می باشد خالی نیست.

• اما فنون ادبی نثری عبارتند از تاریخ و خطابه و قصه و تعلیم و رسائل . ادب قدیم عربی از داستانهای طولانی نیز خالی است. عرب نثر را به دو گونه می نوشت:نثر مرسل و نثر مسجع.

• در میان اعراب شعر بیش از نثر عرصه بروز یافت و از سجع آغاز شد و به ارجوزه ها رسید و از آنجا به اوزان مختلف راه یافت. دوره های ادب عربی نیز در سه نهضت منحصر می شود: نهضت جاهلی و اموی ، نهضت عباسی ، نهضت جدید.بنابر این این دوره ها از عصر جاهلیت شروع می شوند و تا ظهور اسلام و بعد از آن حمله مغول و تأثیر آن بر ادب عربی کشیده می شوند. بر اساس موشکافیهای تاریخی و ادبی و مطالعه تطبیقی زبان شناسانه باید به اصالت شعر جاهلی نظر داد. و شعر عربی پس از آن دجار تحول و دگرگونی گردید و شاعران معروفی چون امرئ القیس و زهیر و اعشی و ... پیدا شدند و هرکدام سبک و بینش خاصی داشتند و تصویر خاصی در شعر خویش نمایان کردند. باآمدن اسلام ادب و زبان عربی نیز از قرآن و اسلام تاثیر پذیرفت و ارزش و اهمیت یافت که از صورت یک زبان قومی و محلی در گوشه ای محجور از دنیا به موقعیت یک زبان مهم جهانی نایل گردید و با مشارکت موثر همه مسلمین به ویژه ایرانیان ، گسترش و دامنه ای کم نظیر یافت و آثار و آثار بیشماری در موضوعات گوناگون به عربی نوشته شد.

نوشته شده در جمعه 1387/02/06 توسط آهویی! | لينك ثابت |

 

اَلـسَـلام عَـلـَی الحُـسـِیـــن (ع )

 

وَ عَـلـی عـلـیِ بـنِ الحـُسـَیـــن (ع )

 

وَ عَـلـی اَولادِ الحُـسَـیـــن (ع )

 

وَ عـلـی اَصـحـابِ الحـُسَـیــن (ع )

 

 

نوشته شده در جمعه 1386/10/28 توسط آهویی! | لينك ثابت |

نوشته شده در شنبه 1386/10/15 توسط آهویی! | لينك ثابت |

• زبان عربی گذشته از پیوند هزارو چند ساله اش با زبان فارسی ، زبان دین ماست و لذا برای بررسی آن حتما لازم است که ادبیات عرب و تاریخ ادبیات عرب برسی شود . تا دوره های ادبی از جاهلیت تا عصر ما و آثار هر عصر و نیز عوامل فرهنگی و غیر فرهنگی موثر در آن ، کاملا روشن شود و تمام خطوط و جزئیات شخصیت روانی و اجتماعی و هنری ادبا به وضوح تصویر شود.عربها واژه ادب رادرمعانی مختلفی به کار می برند ، در زمان جاهلیت به معنی دعوت به طعام مهمانی ( مأدوبه ) بود. و در جاهلیت و اسلام به خلق کریم و حسن معاشرت با خواص و عوام به کار می رفت. سپس بر تهذیب نفس و آموزش صفات پسندیده و معارف و شعر اطلاق شد. در قرن نهم میلادی و قرون بعد از آن همه علوم و فنون را از فلسفه و ریاضیات و نجوم و کیمیا و طب و اخبار و انساب و شعر و جز آن را از آنگونه معارف والا که در بهبود بخشیدن به روابط اجتماعی به کار می آید در بر می گرفت.

• در قرن دوازدهم ، لفظ ادب در شعر و نثر و آنچه به آن دو مربوط است چون نحو و علوم لغت و عروض و بلاغت و نقد ادبی استعمال شد.
• ادب عربی به دو قسم تقسیم می شود: ادب انشائی یا ایجادی و ادب وصفی یا موضوعی که نخستین آن شامل شعر و نثر است و دومی شامل تحلیل ادبی و تاریخ ادب

فنون ادبی عربی نیز بر دو قسمک می باشند:

• فنون ادبی شعری و فنون ادبی نثری . فنون ادبی شعری عبارتند از شعر قصصی یا حماسی ، شعر غنائی ، شعر تمثیلی و شعر تعلیمی .

ادب عربی قدیم از شعر حماسی و تمثیلی خالی است. زیرا قوم عرب کمتر شهرنشین بود و بیشتر به واقعیت گریش داشت و از این رو تخیلش بارور نشده بود. از طرف دیگر شیوه کسب روزی به وسیله شعر که در میان شاعران قوم رواج گرفت جائی برای سرودن اشعار حماسی و تمثیلی باقی نگذاشت. با این همه اگرچه ادب عربی از آثار حماسی بلند و طولانی خالی است از قصائدی که در آنها روح حماسی می باشد خالی نیست.

• اما فنون ادبی نثری عبارتند از تاریخ و خطابه و قصه و تعلیم و رسائل . ادب قدیم عربی از داستانهای طولانی نیز خالی است. عرب نثر را به دو گونه می نوشت:نثر مرسل و نثر مسجع.

• در میان اعراب شعر بیش از نثر عرصه بروز یافت و از سجع آغاز شد و به ارجوزه ها رسید و از آنجا به اوزان مختلف راه یافت. دوره های ادب عربی نیز در سه نهضت منحصر می شود: نهضت جاهلی و اموی ، نهضت عباسی ، نهضت جدید.بنابر این این دوره ها از عصر جاهلیت شروع می شوند و تا ظهور اسلام و بعد از آن حمله مغول و تأثیر آن بر ادب عربی کشیده می شوند. بر اساس موشکافیهای تاریخی و ادبی و مطالعه تطبیقی زبان شناسانه باید به اصالت شعر جاهلی نظر داد. و شعر عربی پس از آن دجار تحول و دگرگونی گردید و شاعران معروفی چون امرئ القیس و زهیر و اعشی و ... پیدا شدند و هرکدام سبک و بینش خاصی داشتند و تصویر خاصی در شعر خویش نمایان کردند. باآمدن اسلام ادب و زبان عربی نیز از قرآن و اسلام تاثیر پذیرفت و ارزش و اهمیت یافت که از صورت یک زبان قومی و محلی در گوشه ای محجور از دنیا به موقعیت یک زبان مهم جهانی نایل گردید و با مشارکت موثر همه مسلمین به ویژه ایرانیان ، گسترش و دامنه ای کم نظیر یافت و آثار و آثار بیشماری در موضوعات گوناگون به عربی نوشته شد.

نوشته شده در جمعه 1386/09/23 توسط آهویی! | لينك ثابت |

نوشته شده در چهارشنبه 1386/08/23 توسط آهویی! | لينك ثابت |

تذكرات مهم :

1ـ رعايت بارم بندي درطرح سؤالات امتحانات نهايي الزامي ولي درامتحانات داخلي پيشنهادي است. بديهی است رعايت بارم بندی درطراحی سئوالات امتحانات هماهنگ کشوری يا استانی از تضيع حق دانش آموزان جلوگيری خواهد کرد.
2- بر اساس تبصره 1/2 ماده 19 آيين نامه آموزشي دوره پيش دانشگاهي ، سؤالات امتحانات نوبت شهريور مراکز پيش دانشگاهي که به صورت هماهنگ منطقه اي طراحي مي شود براساس20 نمره و همانند بارم بندي امتحانات جبراني مربوطه مي باشد.
3ـ بارم بندي دروس دوره ي متوسطه در دبيرستان هاي بزرگسالان همانند بارم بندي نوبت شهريور است.
4ـ مواردي ازکتاب درسي كه مطالعه آزاد اعلام گرديده در ارزشيابي ها لحاظ نمي گردد.

بارم دروس عربی

بارم بندي درس عربي (1) سال اول متوسطه
نمره	عناوين	مشترك در امتحان پاياني نوبت‌هاي اول ، دوم وشهريور	الف- ترجمه عبارت‌ها و درك و فهم متون  (11 نمره)
3	1- ترجمه عبارت ها، شامل متن درس ها، تمرينات و....
5/1	2- طرح سوالات چند گزينه اي در زمينه ترجمه باتوجه به الگوي كتاب
5/2	3- تهيه متن كوتاه متناسب با آموخته هاي دانش آموزان و طرح سوال درك مطلب
2	4-  تصحيح اغلاط از قبيل كارگاه ترجمه
1	5- شناخت معاني و مفاهيم واژه ها از قبيل: - دادن واژه هاي عربي و خواستن معادل فارسي آن. - دادن واژه هاي فارسي و خواستن معادل عربي آن. - دادن واژه هاي عربي و خواستن مترادف يا متضاد آن.
5/0	6- طرح سؤال آزاد در زمينه ترجمه،مانند :اكمل الفراغ …يافتن ترجمه كلمات از طريق كلمات هم خانواده .
5/0	7-  تعريب
نمره	عناوين	نوبت اول :	ب- كاربرد قواعد در عبارت ها (9 نمره)
5/2	1- يادآوري شامل: شناخت افعال و كاربرد صيغه هاي مختلف آن، ضمير و اعراب بعضي كلما ت
25/2	2- ثلاثي مزيد
25/2	3- جامد و مشتق
1	4- التحليل الصرفي
1	5- اضواء قرآنيه و في رحاب نهج البلاغه
نمره	عناوين	نوبت دوم :
1	1- شناخت افعال مجرد و مزيد و كاربرد صيغه هاي مختلف آن
75/0	2-  ضمير
5/0	3-  موصول
75/0	4-  معرب ومبني
1	5-  جمله فعليه ( فعل و فاعل و …)،مفعول به و جار و مجرور
1	6-  جمله اسميه ( مبتدا و خبر و …)
2	7 - التحليل الصرفي و الاعراب
1	8 - التشكيل
1	9 - اضواء قرآنيه ، في رحاب نهج البلاغه
نمره	عناوين	شهريور :
1	1- شناخت افعال مجرد و مزيد و كاربرد صيغه هاي مختلف آن
75/0	2- جامد و مشتق
75/0	3- ضمير
5/0	4- موصول
5/0	5- معرب ومبني
1	6- جمله فعليه ( فعل و فاعل و …)،مفعول به و جار و مجرور
1	7 - جمله اسميه ( مبتدا و خبر و …)
2	8- التحليل الصرفي و الاعراب
5/0	9- التشكيل
1	10 - اضواء قرآنيه ، في رحاب نهج البلاغه
تذكرات : 1ـ در نوبت دوم 5/2 نمره از بند الف بارم بندي به نيمه اول كتاب اختصاص داده شود . 2ـ در طرح سوالات سعي گردد در عبارت هاي كتاب تغييراتي داده شود و از دادن عين عبارت هاي كتاب خودداري شود.

 

بارم بندي درس عربي(2)سال دوم رشته هاي غيرعلوم انساني
نمره	عناوين	( مشترك در امتحان پاياني نوبت هاي اول ، دوم وشهريور)	الف- ترجمه عبارت ها  و درك و فهم متون  (11 نمره)
3	1- ترجمه عبارت ها، شامل متن درس ها، تمرينات و....
5/1	2- طرح سوالات چند گزينه اي در زمينه ترجمه باتوجه به الگوي كتاب
5/2	3- تهيه متن كوتاه متناسب با آموخته هاي دانش آموزان و طرح سوال درك مطلب
2	4-  تصحيح اغلاط از قبيل كارگاه ترجمه
1	5- شناخت معاني و مفاهيم واژه ها از قبيل: - دادن واژه هاي عربي و خواستن معادل فارسي آن. - دادن واژه هاي فارسي و خواستن معادل عربي آن. - دادن واژه هاي عربي و خواستن مترادف يا متضاد آن.
5/0	6-  طرح سؤال آزاد در زمينه ترجمه،مانند :اكمل الفراغ …يافتن ترجمه كلمات از طريق كلمات هم خانواده .
5/0	7-  تعريب
نمره	عناوين	نوبت اول :	ب- كاربرد قواعد در عبارت ها (9 نمره)
1	1- معرفه و نكره
5/2	2- اعراب فرعي
1	3- اعراب تقديري و محلي
5/1	4- صفت و مضاف اليه
2	5- التحليل الصرفي و الاعراب
1	6- التشكيل
نمره	عناوين	نوبت دوم :
5/0	1- معرفه و نكره
1	2- اعراب فرعي ، تقديري و محلي
5/0	3- عدد
5/0	4- صفت و مضاف اليه
75/1	5-  اعراب فعل مضارع
75/0	6-  معلوم و مجهول
1	7-  افعال ناقصه
75/0	8-  حروف مشبهه بالفعل و لاي نفي جنس
75/1	9- الاعراب والتحليل الصرفي
5/0	10- التشكيل
نمره	عناوين	شهريور :
5/0	1- معرفه و نكره
1	2- اعراب ظاهري (اصلي و فرعي )
75/0	3- اعراب تقديري و محلي
5/0	4- صفت و مضاف اليه
5/1	5- اعراب فعل مضارع
75/0	6- معلوم و مجهول
5/0	7- افعال ناقصه
5/0	8- حروف مشبهه بالفعل
2	9- الاعراب والتحليل الصرفي
1	10- التشكيل
تذكرات : 1ـ در نوبت دوم 5/2 نمره از بند الف بارم بندي به نيمه اول كتاب اختصاص داده شود . 2ـ در طرح سوالات سعي گردد در عبارت هاي كتاب تغييراتي داده شود و از دادن عين عبارت هاي كتاب خودداري شود.

 

بارم بندي عربي (2) رشته ادبيات و علوم انساني
نمره	عناوين	( مشترك در امتحان پاياني نوبت هاي اول ، دوم وشهريور)	الف- ترجمه عبارت ها و درك و فهم متون  (11 نمره)
3	1- ترجمه عبارت ها، شامل متن درس ها، تمرينات و....
5/1	2- طرح سوالات چند گزينه اي در زمينه ترجمه باتوجه به الگوي كتاب
2	3- تهيه متن كوتاه متناسب با آموخته هاي دانش آموزان و طرح سوال درك مطلب
2	4-  تصحيح اغلاط از قبيل كارگاه ترجمه
5/1	5- شناخت معاني و مفاهيم واژه ها از قبيل: - دادن واژه هاي عربي و خواستن معادل فارسي آن. - دادن واژه هاي فارسي و خواستن معادل عربي آن. ـ دادن واژه هاي عربي و خواستن مترادف يا متضاد آن.
1	6-  تعريب
نمره	عناوين	نوبت اول :	ب- كاربرد قواعد در عبارت ها (9 نمره)
2	1-  يادآوري مباحث سال گذشته شامل: جمله فعليه، جمله اسميه، ضمير، موصول، جامد و مشتق، ابواب ثلاثي مزيد
5/0	2-  معرفه و نكره
5/1	3-  انواع اعراب
5/1	4-  اعراب فعل مضارع
5/0	5-  معلوم و مجهول
2	6-  التحليل الصرفي و الاعراب
1	7-  اضواء قرآنيه، في رحاب نهج البلاغه
نمره	عناوين	نوبت دوم :
2	1-  معرفه و نكره ، انواع اعراب ، اعراب فعل مضارع ، معلوم و مجهول
5/0	2ـ عدد
5/1	3ـ نواسخ
75/0	4ـ اضافه و توصيف
75/0	5ـ مفعول فيه ،تصغير و نسبت
75/1	6ـ التحليل الصرفي و الاعراب
75/0	7ـ التشكيل
1	8-  اضواء قرآنيه، في رحاب نهج البلاغه
نمره	عناوين	شهريور :
1	1-  يادآوري شامل: جمله فعليه، جمله اسميه، ضمير، موصول، جامد و مشتق، ابواب ثلاثي مزيد
5/0	2-  معرفه و نكره
75/0	3-  انواع اعراب
75/0	4-  اعراب فعل مضارع
5/0	5-  معلوم و مجهول
5/0	6-  عدد
75/0	7-  نواسخ
5/0	8-  اضافه و توصيف
5/0	9-  مفعول فيه ،تصغير و نسبت
2	10-  التحليل الصرفي و الاعراب
5/0	11-  التشكيل
75/0	12-  اضواء قرآنيه، في رحاب نهج البلاغه
تذكرات : - دروس 9 و18براي مطالعه آزاد مي باشد و در ارزشيابي لحاظ نمي شود. - در نوبت دوم 5/2 نمره از بند الف بارم بندي به نيمه اول كتاب اختصاص داده شود . - درطرح سوالات سعي گردد درعبارت هاي كتاب تغييراتي داده شودوازدادن عين عبارت هاي كتاب خودداري شود.

 

بارم بندي كتاب عربي(3) سال سوم رشته هاي غير علوم انساني
نمره	عناوين	الف: ترجمه عبارت ها و درك و فهم متون  (11 نمره)	1- ارزشيابي پاياني نوبت اول :
3	1- ترجمه عبارت ها، شامل : متن درس ها، تمرينات و....
5/1	2- طرح سوالات چند گزينه اي در زمينه ترجمه
5/2	3- تهيه متن كوتاه متناسب با آموخته هاي دانش آموزان و طرح سوال درك مطلب
2	4- تصحيح اغلاط از قبيل كارگاه ترجمه
5/1	5- شناخت معاني و مفاهيم واژه ها از قبيل: - دادن واژه هاي عربي و خواستن معادل فارسي آن و بالعكس ـ دادن واژه هاي عربي و خواستن مترادف يا متضاد آن.
5/0	6- تعريب
نمره	عناوين	ب : كا ربرد قواعد در عبارت ها (9 نمره)
1	1-  شناخت فعل معتل و انواع آن
2	2- شناخت صيغه هاي مختلف فعل معتل و كاربرد آن
5/1	3 - مفعول مطلق و مفعول فيه
5/1	4- حال
2	5- الاعراب و التحليل الصرفي
1	6- التشكيل
نمره	عناوين	الف: ترجمه عبارت ها و درك و فهم متون (11 نمره)	2 - ارزشيابي پاياني نوبت دوم و شهريور :
3	1- ترجمه عبارت ها، شامل : متن درس ها، تمرينات و....
5/1	2- طرح سوالات چند گزينه اي در زمينه ترجمه
2	3- تهيه متن كوتاه متناسب با آموخته هاي دانش آموزان و طرح سوال درك مطلب
2	4- تصحيح اغلاط از قبيل كارگاه ترجمه
1	5- شناخت معاني و مفاهيم واژه ها از قبيل: - دادن واژه هاي عربي و خواستن معادل فارسي آن و بالعكس ـ دادن واژه هاي عربي و خواستن مترادف يا متضاد آن.
5/0	6- تعريب
1	7-  ترجمه عباراتي خارج از كتاب مطابق با آنچه كه در كارگاه ترجمه درس هفتم آمده است.
نمره	عناوين	ب: كا ربرد قواعد در عبارت ها ( 9 نمره)
1	1- شناخت فعل معتل وكاربرد صيغه هاي مختلف آن
1	2- مفعول مطلق و مفعول فيه
75/0	3-  حال
1	4-  تمييز
75/0	5- مستثني
5/1	6- منادي ، حرف عطف، مضاعف
5/1	7- الاعراب و التحليل الصرفي
75/0	8-  التشكيل
75/0	9-  سوالاتي كه دبير به اختيارخود از موضوعات مختلف كتاب طرح مي كند.
تذكر : در طرح سوالات سعي گردد در عبارت هاي كتاب تغييراتي داده شود و از دادن عين عبارت هاي كتاب خودداري شود.

 

بارم بندي كتاب عربي (3) سال سوم رشته علوم انساني
نمره	عنا وين	( مشترك در امتحان پاياني نوبت هاي اول ،دوم وشهريور)	الف: ترجمه عبارت ها و درك و فهم متون (11 نمره)
3	1- ترجمه عبارت ها، شامل : متن درس ها، تمرينات و....
75/1	2- طرح سوالات چند گزينه اي در زمينه ترجمه باتوجه به الگوي كتاب
5/2	3- تهيه متن كوتاه متناسب با آموخته هاي دانش آموزان و طرح سوال درك مطلب
75/1	4- تصحيح اغلاط از قبيل كارگاه ترجمه
1	5- شناخت معاني ومفاهيم واژه ها ازقبيل:دادن واژه هاي عربي وخواستن معادل فارسي آن ودادن واژه هاي فارسي و خواستن معادل عربي آن ودادن واژه هاي عربي و خواستن مترادف يا متضاد آن.
1	6- تعريب
نمره	عناوين	نوبت اول :	ب: كاربرد قواعد در عبارت ها ( 9 نمره)
75/1	1- يادآوري مباحث
5/0	2- شناخت فعل معتل و انواع آن
75/1	3- شناخت صيغه هاي مختلف فعل معتل و كاربرد آن
1	4- مفعول مطلق و مفعول له
1	5- توابع
2	6- الاعراب و التحليل الصرفي
1	7- التشكيل
نمره	عناوين	نوبت دوم و شهريور :
1	1- يادآوري مباحث
1	2- ساختن صيغه هاي مختلف از فعل معتل
5/0	3- مفعول مطلق و مفعول له
5/0	4- توابع
5/0	5- حال
5/0	6- تمييز
5/0	7ـ منادي
5/0	8ـ استثناء
5/0	9- تعجب و مدح و ذم
1	10- بلاغت
75/1	11- الاعراب و التحليل الصرفي
75/0	12- التشكيل
تذكر : در طرح سوالات سعي گردد در عبارت هاي كتاب تغييراتي داده شود و از دادن عين عبارت هاي كتاب خودداري شود.

نوشته شده در یکشنبه 1386/07/15 توسط آهویی! | لينك ثابت |

الدّرس الأوّل اَلأدَبُ فـى الْخِطابِ ﴿ واذْكُرْ فـى الْكتابِ إبراهيمَ إنَّهُ كان صِدّيقاً نَبِيّاً﴾ ﴿ إذْ قالَ لِأبيهِ يا أبَتِ لِمَ تَعْبُدُ ما لا يَسمَعُ و لا يُبْصِرُ و لا يُغْنـى عنْك شَيئاً﴾ ﴿ يا أبَتِ إنّى قَد جاءَنـى مِن الْعِلمِ ما لَمْ يَأتِكَ ﻓﭑتَّبِعْنـى أهْدِكَ صِراطاً سَوِيّاً﴾ ﴿ يا أبَتِ لا تَعْبُدِ الشَّيطانَ إنَّ الشّيطانَ كانَ لِلرّحمنِ عَصِيّاً ﴾ ﴿ يا أبَتِ إنّى أخافُ أنْ يَمَسَّكَ عَذابٌ مِن الرّحمَنِ فتكونَ لِلشّيطانِ وَليّاً﴾ ﴿ قالَ أ راغبٌ أنْتَ عَن آلِهَتـى يا إبراهيمُ؟! لَئن لَم تَنْتَهِ لَأرْجُمَنّكَ و اهْجُرنـى مَليّاً ﴾ ﴿ قالَ سَلامٌ عليكَ سَأستَغْفِرُ لكَ رَبّى إنَّه كانَ بـى حَفيّاً ﴾ (سورةُ مريمَ: 41- 47) درس اول و ياد كن در كتاب، ابراهيم را كه بسيار راستگو و پيامبر بود. هنگامي كه به پدر خود گفت: اي پدرم! چرا آن چيزي را عبادت مي‌كني كه نمي‌شنود و نمي‌بيند وتو را از چيزي بي نياز نمي كند. اي پدرم! براي من از علم آن مقدارآمده است كه براي تو نيامده است. پس، از من پيروي كن تا تو را به راه راست هدايت كنم. اي پدر!شيطان رانپرست كه شيطان نسبت به خداي بخشنده نافرمان است. اي پدرم!بيم آن دارم كه ازخداي بخشنده به توعذاب رسد ودوستدار شيطان شوي. گفت: اي ابراهيم! آيا تو از خدايان من روي گردان هستي؟ چنانچه به (آن سخنان)پايان ندهي، تو را سنگسار كنم، اكنون زماني دراز از من دور شو. [ابراهيم ]گفت: سلام برتواز خدا براي تو، آمرزش مي‌طلبم كه خدا در حق من مهربان است. درس دوم الدرسُ الثّانـى اَلشَّجاعةُ فـى الْحقِّ كانَت سَودةُ بِنتُ عُمارةَ مِن الْمؤمناتِ الْمُخلصاتِ فـى وِلاءِ أميرالمؤمِنينَ (ع) و قَد حَضَرت صفّينَ و هَيَّجتِ الأبْطالَ عَلي قِتالِ معاويةَ. وَ بَعدما اسْتُشْهِدَ عَلىٌّ (ع) جاءَت إلى معاويةَ لِتَشْكُوَ مِمّا جَرَي عَليها من الْجَورِ. فَقال مُعاويةُ: أأنتِ الْقائلةُ يومَ صفّينَ: وانْصُرْ عَليّاً و الحُسينَ و رَهْطَه و اقْصِدْ لِهندٍ و ابْنِها بِهَوانِ إنَّ اَلإمامَ أخا النّبـىِّ مُحمّدٍ عَلَمُ الْهُدَي و مَنارَةُ الْإيمانِ قالتْ: نَعَم! لَسْتُ مِمّن رَغِبَ عَنِ الْحقّ أوِ اعْتَذَر بالْكَذِبِ. قالَ: ما حَمَلكِ عَلي ذلك؟ قالَتْ: حُبُّ علىٍّ و اتِّباعُ الْحَقِّ. قال: قُولـى حاجَتَك! قالتْ: عامِلُكَ "بُسْرُبنُ أرْطاةَ" قَدِمَ علينا مِن قِبَلِكَ فَقَتَل رجالَنا و أخَذ أموالَنا و يَطلُب مِنّا أنْ نَسُبَّ عليّاً. فأنتَ إمّا تَعْزِله فَنَشْكُرُك و إنْ لم تَفْعلْ فَنُعَرّفُك! فقال معاويةُ: أتُهدِّدينـى بقومك؟! فأطْرَقتْ تَبكى ثمَّ أنشَدَت: صَلَّي الْإلَهُ عَلي روحٍ تَضَمَّنه قَبرٌ فأصبَح فيه الْعدلُ مدفونا قدْ حالَفَ الْحقَّ لا يَبْغى بهِ بدَلا فَصارَ بالْحقِّ و الْإيمانِ مَقرونا قال: و مَن تَقْصِدين؟! قالتْ: علىَّ بنَ أبـى طالبٍ "رَحِمَهُ اللَّهُ تَعالَي". قال: و ما عَمِلَ حَتّي صارَ عِندك كذلك؟ قالت: ذَهَبْتُ يوماً لِأشْكُوَ إليه أحدَ عُمّالِه. فَوَجَدْتُه قائماً يُصَلّى. و بعدَما انْتَهَي مِن صلاتِه، قالَ بِرَأفةٍ و تَعطُّفٍ: ألك حاجةٌ؟ فأخْبَرتُه عَن شِكايتـى. فَتَألّمَ بشدّةٍ و بَكَي، ثُمّ رَفَع يَدَيْهِ إلى السَّماءِ فقال: اَللّهُمَّ إنّكَ أنتَ الشّاهدُ عَلَـﻰَّ و عليهِم أنّى لَمْ آمُرْهم بظُلْمِ خَلْقِك و لا بِتَرْك حَقّكِ. ثمّ أخرَجَ مِنْ جَيْبِه قِطعةً مِن جِرابٍ فَكَتب فيها: ﴿ بِسم اللّهِ الرّحمنِ الرّحيمِ... فَأوفوا الْكَيْلَ و الْميزانَ و لاتَبْخَسوا النّاسَ أشياءَهم و لا تُفسِدوا فـى الأرضِ...﴾ إذا أتاكَ كتابـى هذا فَاْحتَفِظْ بِما فـى يدك حتّي يأتىَ مَن يَقْبِضُه منكَ. والسَّلامُ. فقال معاوية: اُكتُبوا بِالإنصاف و الْعَدلِ لَها. قالَت: ألـى خاصّةً أم لِقَومى عامَّةً؟ قال: و ما أنتِ و غَيرَك؟! قالت: لا اُريدُ شَيئاً لِنفْسى... إن كانَ عَدْلاً شاملاً فَأقبَلُ و إلّا فَلا! قال: وَيْلٌ لنا...! لَقَد ذَوَّقَكم ابْنُ أبـى طالبٍ الْجرأةَ. اُكتبُوا لَها و لِقَومِها! درس دوم شجاعت در گفتن حق سَوده دختر عُماره از زنان با ايمان و با اخلاص در دوستي امير مؤمنان (ع) بود و در جنگ "صفين" شركت نموده و قهرمانان را به جنگ با معاويه تحريك نمود و بعد از اين كه علي (ع) به شهادت رسيد، نزد معاويه آمد تا از ستمي كه به او روا شده شكايت كند. معاويه گفت: آيا تو در روز (جنگ) صفّين گفته‌اي: علي (ع) و حسين (ع) و گروهش را ياري كن و قصد هند و فرزندش كن با خوار كردن (آنان) همانا امام (منظور حضرت علي (ع) است) برادر حضرت محمد (ص) است و او پرچم هدايت و گل‌دسته‌ي ايمان است. گفت: بله! از كساني نيستم كه از حق‌ روي‌گردان شود و به دروغ عذرخواهي كند. گفت: چه چيزي تو را بر آن واداشت؟ گفت: دوستي علي (ع) و پيروي از حق. (معاويه) گفت: نيازت را بگو. (سوده) گفت: كارگزار تو "بُسر پسر أرطاة" از طرف تو به ما روي آورد (وارد شهر ما شد) و مردان ما را كشت و مال‌هايمان را از ما گرفت و از ما مي‌خواهد كه علي (ع) را ناسزا گوييم. پس تو يا او را بركنار مي‌كني كه در اين صورت از تو سپاسگزاري مي‌كنيم و اگر اين كار را انجام ندهي، در اين صورت تو را معرّفي مي كنيم . معاويه گفت: آيا مرا با قوم خود تهديد مي كني؟! پس گريه‌كنان سر را به زير انداخت، سپس اين‌گونه سرود: درود خداوند بر روحي باد كه قبري آن را در برگرفته، و عدل و داد درآن مدفون شده. با حق (خداوند) پيمان بسته است كه به‌ جاي او چيزي را نخواهد پس با حق (خداوند) و ايمان نزديك و همنشين شد. (معاويه) گفت: منظورت كيست؟ (سَوده) گفت: منظورم علي‌ابن‌ابي‌طالب است. خداي تعالي او را رحمت كند. گفت: چه كاري انجام داد كه نزد تو اين چنين شد؟ گفت: روزي نزد او رفتم تا از يكي از كارگزارانش به او شكايت كنم، او را ايستاده در حال نماز ديدم. و بعد از اين كه نمازش را به پايان رساند، با مهرباني و لطف گفت: آيا خواسته اي داري؟ او را از شكايت خود باخبر ساختم. بسيار ناراحت شد و گريست، سپس دستانش را به سوي آسمان بلند كرد و گفت: پروردگارا! هر آينه تو شاهد بر من و آن‌ها هستي، كه من آنان را به ظلم بر خلقت و ترك حق توفرمان نداده‌ام سپس از جيب خود قطعه‌اي پوست در‌آورد و بر روي آن نوشت: به نام خداوند بخشاينده‌ي مهربان ... پيمانه و ترازو را كامل دهيد و در فروش اجناس به مردم كم‌فروشي نكنيد و در زمين فساد برپا نكنيد ... زماني كه اين نامه‌ي من به تو برسد، آنچه در دستت است، نگه‌دار تا كسي بيايد و آن را از تو بگيرد. والسّلام. معاويه گفت: بنويسيد كه با او با انصاف و عدالت رفتار كنند. گفت: آيا فقط براي من يا براي تمام مردم من؟ گفت: تو با ديگران چه كار داري؟! گفت: چيزي را براي خود نمي‌خواهم ... اگر عدالتي فراگير باشد، مي‌پذيرم و گرنه، نمي‌پذيرم. گفت: واي بر ما ...! پسر ابوطالب جرأت وشجاعت را به شما چشانيده است. براي او و مردمش بنويسيد! درس سوم الدّرس الثالث اَلْأمثالُ و الْحِكَمُ اَلْمَثَلُ خَيرُ وسيلةٍ لِبيانِ ما فـى الضَّمير بِصورةٍ مُوجَزةٍ و نافِذةٍ. فاسْتِخدامُ الْأمثال اُسلوبٌ قرآنـىٌّ جميلٌ نَجِدُهُ فـى كثيرٍ مِن الْآياتِ، أو ضِمْنَ قِصَصٍ مُتَنَوّعَةٍ. إنَّ الْأمثالَ تُشكِّلُ جُزءاً مِن ثَقافةِ الْاُمَمِ و حَضارَتِها وَ تَنْبَعُ مِن حياةِ الْمُجتمعاتِ الْبَشَريّةِ طُولَ تاريخِها. تُسْتخدَمُ الْأمثالُ احتِرازاً مِن الْإطْنابِ. فهى تُبَيِّنُ الْمواضيعَ بِصورةٍ واضحةٍ ولكنْ عَلي سَبيل التَّعْريضِ و الْكِنايةِ. هناكَ عباراتٌ مَنثورةٌ و مَنظومةٌ أصْبَحتْ أمثالاً و حِكَماً لِكَثْرَةِ اِسْتعمالِها فـى الْأدب العربـﻰِّ و دَخَلَتِ الْأدبَ الْفارسىَّ بِسببِ الْاِشْتراك الثَّقافـﻰِّ بَينَ اللُّغَتَيْنِ، نُشيرُ إلى نَماذِجَ منها: اَلْجارَ ثمَّ الدّارَ. كَلَِّمِ النّاسَ عَلي قَدْرِ عُقولِهم. لايُلْدَغُ الْمؤمِنُ مِن جُحْرٍ مَرَّتَيْنِ. اَلْمُلْكُ يَبْقَي مَعَ الكُفرِ و لا يَبْقَي مَعَ الظُّلمِ. اَلسَّلامَ قَبْلَ الْكلامِ. مَن كانَ لِلّهِ كانَ اللَّهُ لَه. اَلنّاسُ عَلي دين مُلوكِهم. مَن عَرَفَ نَفْسَه فَقَدْ عَرَفَ رَبَّه. اَلْكَلامُ يَجُرُّ الْكلامَ. ﴿ ما عَلَي الرَّسولِ إلّا الْبَلاغُ﴾ اُطْلُبوا الْعِلْمَ مِن الْمَهْدِ إلَي اللَّحْدِ. اَلنَّجاةُ فـى الصِّدقَ. اِتَّقوا مواضِعَ التُّهَمِ. ﴿ إنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً﴾ ﴿ كُلوا و اشْرَبوا و لاتُسرِفوا﴾ ﴿وَ الْكاظِمينَ الْغَيْظَ ﴾ ﴿ لا تُلْقوا بِأيْديكم إلَي التَّهْلُكَةِ﴾ ﴿ وَ مَنْ يَتَوكَّلْ عَلي اللّهِ فَهو حَسْبُه﴾ ﴿ حَسْبُنا اللَّهُ و نِعْمَ الْوكيلُ﴾ اَلْكَريمُ إذا وَعَدَ، وَفَـي. اَلْمَسؤولُ حرٌّ حَتّي يَعِدَ. لايَقَع فـى السُّوء إلّا فاعِلُه. عِظْ نَفْسَكَ قبلَ أن يَعظَكَ الدَّهرُ. درس سوم امثال و حكم (ضرب‌المثل‌ها و حكمت ها) مثل بهترين وسيله است براي بيان آنچه درون دل است به صورت مختصر و مؤثر و به كارگيري ضرب‌المثل‌ها راه و روش قرآني زيبايي است كه در تعداد زيادي از آيات يا در خلال قصه‌هايي گوناگون آن را مي‌يابيم. ضرب‌المثل‌ها بخشي از فرهنگ ملت‌ها و تمدن آن‌ها را تشكيل مي‌دهند و از زندگي جوامع بشري در طول تاريخ‌شان سرچشمه مي‌گيرند. ضرب‌المثل‌ها براي پرهيز از اطناب (طولاني كردن سخن) به كار گرفته مي‌شوند. و آن‌ها موضوع‌ها را به شكلي آشكار اما به صورت اشاره و گذرا و كنايه بيان مي‌كنند. عباراتي به نثر و نظم وجود دارند كه به خاطر كثرت استعمال در ادبيات عربي ضرب‌المثل و حكمت شده‌اند و به علت اشتراك فرهنگي بين دو زبان وارد ادبيات فارسي گرديده‌اند، به نمونه‌هايي از آن‌ها اشاره مي‌كنيم: اول همسايه بعد خانه. با مردم به اندازه ي عقل‌هايشان صحبت كن. مؤمن از يك سوراخ دوبار گزيده نمي‌شود.(نيش زده نمي شود) كشور با كفر باقي مي‌ماند و با ظلم پايدار نمي‌ماند. سلام را بر كلام (سخن گفتن) مقدم بدار. (قبل از سخن گفتن، سلام لازم است.) هر كه براي خدا باشد، خدا براي اوست. مردم بر دين پادشاهان خود هستند. هر كس خودش را بشناسد خدايش را مي شناسد. حرف، حرف مي‌آورد. (مي كشد) بر فرستاده جز ابلاغ پيام نيست. ز گهواره تا گور دانش‌بياموزيد. نجات در راستي است. از جايگاه هاي تهمت دوري كنيد. بدرستي كه با هر سختي، آساني است. بخوريد و بياشاميد و اسراف نكنيد. و فروبرندگان خشم خويشتن را با دستان خود به مهلكه نيندازيد. هر كس به خدا توكّل كند او برايش بس است. خدا براي ما بس است (كافي است) و نيكو نماينده اي است . جوانمرد وقتي وعده بدهد، وفا مي‌كند. مسؤول آزاد است تا وقتي وعده بدهد. (همين كه وعده و قول بدهد بايد پاسخ‌گو باشد.) در بدي نمي افتد (واقع نمي شود) مگر انجام دهنده ي آن . خود را موعظه كن قبل از اين كه روزگار تو را موعظه كند. الدّرس الرّابع إلَي الْفَجْرِ "أبوالقاسم الشّابـﻰّ" سَأعيشُ رَغْمَ الدّاءِ و الْأعداءِ كَالنَّسْرِ فَوْقَ القِمَّةِ اِلشَّمّاءِ أرْنو إلَي الشَّمسِ الْمُضيئَةِ هازِئاً بِالسُّحْبِ و الْأمْطارِ و الْأنْواءِ و أقولُ لِلْقَدَرِ الّذى لايَنْثَنـى عَن حَرب آمالـى بِكُلِّ بَلاءِ: لا يُطْفِئُ اللَّهَبَ الْمُؤَجَّجَ فـى دَمى مَوجُ الأسَي و عواصفُ الأرْزاءِ فَاهْدِمْ فُؤادى ما اسْتَطَعْتَ، فَإنّه سَيَكونُ مِثْلَ الصَّخْرةِ الصَّمّاءِ و أعيشُ كالْجَبّارِ أرْنو دائماً لِلْفَجر، لِلْفَجر الْجَميلِ النّائى اَلنّورُ فـى قَلبـى و بَيْنَ جَوانِحى فَعَلامَ أخْشَي السَّيرَ فـى الظَّلْماءِ؟! إنّى أنا النّاىُ الّذى لاتَنْتَهى أنْغامُه مادامَ فـى الأحياءِ! درس چهارم به سوي روشنايي بامداد باوجود درد ورنج ووجود دشمنان مانندعقاب بالاي قله‌ي كوه بلندزندگي خواهم كرد. به خورشيد درخشان خيره مي شوم در حالي كه ابرها و باران‌ها و تغييرات هوا را مسخره مي‌كنم. (به بازيچه مي‌گيرم) و به سرنوشتي كه از جنگ با آرزوهايم با تمام سختي و گرفتاري دست برنمي‌دارد (تسليم نمي‌شود)، مي‌گويم: موج رنج و تند بادهاي مصيبت‌ها در خون من زبانه‌ي آتش افروخته را خاموش نمي‌كند. تا مي‌تواني دلم را بشكن و نابود كن، زيرا آن همانند سنگ سخت خواهد بود. مانند شخص قدرتمند زندگي مي‌كنم و پيوسته به روشنايي بامداد، روشنايي زيبا و دور خيره مي شوم. روشنايي در دل و سر تا پاي وجودم هست، پس براي چه از حركت در تاريكي بترسم. من آن ني هستم كه نغمه هايش تا وقتي كه در (ميان) زندگان است،پايان نمي يابد . درس پنجم الدّرس الْخامس اِبْتَسِم‎ْللحياةِ! إنَّ الدّنيا لا تَخْلو مِن الْمَتاعِب. و الْإنسانُ يُواجِهُ فـى حَياتِه الشَّدائِدَ دائماً فَيَحتاجُ إلى الْفَرَحِ و السُّرورِ حَتّي يَبْتَسِمَ لِلْحياةِ و لا يَتَضَجَّرَ منها. ليس الْمُبْتَسِمُ لِلْحياةِ سعيداً فـى حياتِه فقط، بَل هو أقْدرُ علي الْعملِ و أجْدَرُ لِقبولِ الْمسؤوليِّةِ و أكثرُ اسْتعداداً لِمواجَهَةِ الشَّدائدِ. فهو يَقومُ باُمورٍ عظيمةٍ تَنْفَعُه و تَنْفَعُ الآخَرينَ. اَلْإنسانُ الْعاقلُ لَوْ خُيِّرَ بَينَ مالٍ كثيرٍ أو مَنْصِبٍ رفيعٍ و بين نَفْسٍ راضيةٍ باسِمَةٍ، لَاخْتارَ الثّانيةَ. و لا قيمةَ ِللْبَسْمَةِ الظّاهرةِ إلّا إذا كانَتْ مُنْبَعِثَةً عَن نفسٍ باسِمةٍ. كُلُّ شىءٍ فـى الطّبيعةِ باسِمٌ. فَالزَّهْرُ باسمٌ و الْغاباتُ باسمةٌ و الْبِحار و الْأنهارُ و السّماءُ و النّجومُ و الطّيورُ كلُّها باسمةٌ. و الْإنسانُ كَذلِكَ باسمٌ بِطَبْعِه! فلا يَري الْجمالَ مَن لَهُ نَفسٌ عَبوسٌ و لا يَرَي جمالَ الْحقيقةِ مَنْ تَدَنَّسَ قَلْبُه. فكُلُّ إنسانٍ يَري الدّنيا مِن خِلالِ عَمَلِه و فِكْرِه؛ فإذا كان عمَلُه طَيّباً و فكرُهُ نَظيفاً، كان مِنظارُه الّذى يَري بِه الدّنيا نَقيّاً؛ فَيَري الدّنيا جميلةً كما خُلِقَتْ و إلّا كَدِرَ مِنْظارُه فَيَري كُلَّ شىءٍ أسْوَدَ كَدِراً. فإذا أرَدْتَ الاِبْتِسامَ لِلْحياةِ، فَحارِبِ التَّشاؤُمَ و الْيأسَ. فإنّ الْفرصةَ سانِحة‏ٌ لكَ و لِلْنّاسِ و النّجاحُ مفتوحٌ بابُه لكَ و ِللنّاسِ! درس پنجم به روي زندگي لبخند بزن! بدون شك دنيا بدون مشكلات نمي‌باشد (از مشكلات خالي نمي‌باشد). و انسان در زندگي خود هميشه با سختي‌ها روبرو مي‌شود پس به شادي و خوشحالي نيازمند است تا به زندگي لبخند بزند و از آن (زندگي) دلتنگ نگردد. (انسان) خندان به زندگي، تنها در زندگيش خوشبخت نيست، بلكه در كار كردن تواناتر و براي قبول مسؤوليت شايسته‌تر مي‌باشد و آمادگي بيشتري براي رويارويي با سختي‌ها دارد. پس او اقدام به كارهايي بزرگ مي‌كند كه به او و ديگران سود مي رساند. اگر به انسان عاقل اختيار داده شود كه بين مالي فراوان يا مقامي بلند و بين نفسي خشنود و خندان يكي را اختيار كند،‌ بدون شك دومي را برمي‌گزيند. و لبخند ظاهري هيچ ارزشي ندارد مگرزماني كه از دروني خندان برانگيخته شود. هر چيزي در طبيعت خندان است. گل خندان است و جنگل‌ها خندان‌اند و درياها و رودها و آسمان و ستارگان و پرندگان همگي خندان هستند. انسان نيز در ذات خود خندان است. بنابراين، كسي كه ذاتي اخمو دارد، زيبايي را نمي‌بيند و كسي كه دلش آلوده شود، زيبايي حقيقت را نمي‌بيند. هر انساني دنيا را از ميان عمل و فكرش مي‌بيند؛ پس هرگاه عملكردش خوب و انديشه‌اش پاكيزه باشد، عينكي كه با آن به دنيا مي‌نگرد، پاك و پاكيزه باشد و دنيا را همان‌طور كه آفريده شده، زيبا مي‌بيند واگر عينكش تيره گردد و هر چيزي را سياه و تاريك مي‌بيند. هنگامي كه خواستي به روي زندگي لبخند بزني، با بدبيني و نااميدي مبارزه كن. زيرا فرصت مناسب به تو و به مردم دست مي‌دهد و درِ رستگاري به روي تو و مردم باز است. درس ششم الدرسُ السّادِس اَلْعسل غِذاءٌ و شِفاء اَلْعسلُ غِذاءٌ مفيدٌ و مُنَشِّطٌ. وَ قَدْ أثْبَتَتِ التَّجارِبُ و التّحاليلُ العلميّةُ أنَّ كلَّ "100" (مِائَةِ) غِرامٍ مِن الْعسلِ تُعطى "300" (ثَلاثَمِائَةِ) سُعْرَةٍ حراريّةٍ. فهو غِذاءٌ ذو قيمةٍ غِذائيَّةٍ عاليةٍ بِحَجْمٍ صغيرٍ. فَالْكيلو الْواحدُ مِن الْعَسلِ النَّقِىِّ يُعادِلُ فـى قيمَتهِ الْغِذائيّةِ خمسةَ كيلواتٍ مِن الْحَليبِ أو "60 " (سِتّينَ) بُرْتقالةً. زيادةً علي ذلكَ أنّ الموادَّ السُّكَّريَّةَ الْمُوجودةَ فـى الْعسل سَهْلةُ الْهَضْمِ و هو يُقَدِّم لِعَضَلاتِ الْجسمِ طاقةً و نَشاطاً سريعاً و قويّاً. وَ لَقَد ثَبَتَ أنّه يَحْوى عناصِرَ ثَمينةً كثيرةً ؛ أهَمُّها السُّكَّريّاتُ و قد اكْتُشِفَ مِنها حتّي الْآنَ "15" (خَمْسَةَ عَشَرَ) نوعاً فقط؛ منها الْبروتينُ، اَلْحديدُ، اَلنَّحاسُ و... و فيتامين ب 1 (بـى واحد)، ب 2 (بـى اثنَيْنِ)، ب 5 ب 6 و... خَواصُّ الْعسلِ لِلْعَسل عِدَّةُ خواصَّ اُخرَي جَعَلَتْهُ أفضَلَ أنواعِ السُّكَّريّاتِ ؛ منها: 1 - يُهَدِّﺉُ الْأعصابَ 2 - يُسَكِِّنُ السُّعالَ الْمُزْعِجَ 3 - يُسَكِّنُ آلامَ الْمفاصِلِ 4 - لايُفسِد الْأسْنانَ عَلي خِلافِ السُّكّريّاتِ الْاُخرَي 5 - إنّه مُضادٌّ لُلْعُفونةِ، فلا يَفْسِدُ مع مرورِ الزَّمَنِ و يَحتفِظُ بِقيمتِه الْغِذائيّةِ كاملاً. درس ششم عسل غذا و تندرستي است. عسل غذايي سودمند و انرژي‌بخش است و تجربه‌ها و آزمايش‌هاي علمي ثابت كرده‌اند كه هر 100 گرم عسل، 300 كالري مي دهد. پس (عسل) غذايي است با ارزشِ غذايي بالا با حجمي اندك. يك كيلو عسل خالص در ارزش غذايي معادل با پنج كيلو شير يا شصت كيلو پرتقال است علاوه بر آن مواد قندي موجود در عسل زود هضم است و به عضلات جسم نيرو و چالاكي سريع و قوي مي‌دهد. و يقيناً ثابت شده است كه [عسل] داراي عناصر با ارزش فراواني است؛ مهم‌ترين آن‌ها مواد قندي است و تا كنون فقط پانزده نوع از آن‌ها كشف گرديده است؛ از جمله: پروتئين و آهن و مس و ويتامين "ب 1"، "ب 2"، "ب 5"، "ب 6" و ... فايده‌هاي عسل عسل چند خاصيّت ديگر دارد كه آن را برترين (بهترين) انواع مواد قندي قرارداده است؛ از جمله: 1 - اعصاب را آرامش مي‌دهد. 2 - سرفه‌ي آزار دهنده را تسكين مي‌دهد. 3 - دردهاي مفصل ها را تسكين مي‌دهد. 4 - بر خلاف ساير مواد قندي دندان‌ها را فاسد نمي‌كند. 5 - [عسل ] ضد عفوني كننده است و با گذشت زمان فاسد نمي‌شود و ارزش غذايي خود را كاملاً حفظ مي‌كند. درس هفتم اَلدَّرس السَّابع مِن طرائف الحكمة "أبكى عَلي حالكَ" قيلَ إنَّ بُهلولاً دَخَلَ يَوماً قَصْرَ الرَّشيدِ، فَرأي الْمَسْنَد الْخاصَّ له فارِغاً. فجلسَ عَليه لحظةً جُلوسَ الْمُلوك، فَرَآهُ الْخَدَمُ، فَضَربوهُ ضرباً شديداً و سَحَبوهُ عَنْ مَسْندِ الرَّشيدِ. و فـى هذه اللَّحظةِ دَخل هارونُ الْقصرَ و رأي "بهلولاً" جالساً يَبكى! فَسَألَ الْخَدَمَ عَن السَّببِ، فَقالوا: رَأيْناهُ جالساً عَلَي مَسندك، فَضَرَبْناهُ تأديباً له. فَأشْفَقَ الرّشيدُ علي بهلولٍ و قال لَه: لا تَبْكِ يا صديقى! إنّى ساُعاقِبُ الْخَدَمَ!! فأجابَ بهلولٌ: يا هارونُ! إنّى لا أبْكى علَي حالـﻰ و لكن أبْكى علَي حالكَ! أنا جَلَسْتُ علَي مسندك لحظةً واحدةً فَعوقِبْتُ بهذا الضّربِ الشّديدِ، و أنتَ جالسٌ فـى هذا الْمكانِ طولَ عمركَ فكَيْفَ سَتُعاقَبُ فـى الْآخِرة؟! "مِن حَديث لقمانَ الحكيمِ لِوَلَده" سَمِعْتُ الْكثيرَ مِن حِكَم الْأنبياءِ، فاخْتَرْتُ لكَ ثَمانـىَ؛ منها: إنْ كُنْتَ فـى الصَّلاةِ فَاحْفَظْ قلبكَ. و إنْ كنتَ فـى مَجالِس النّاسِ فَاحْفَظ لِسانكَ. و إن كُنتَ فـى بُيوت النّاسِ فَاحفَظْ بَصَرَكَ. و إن كنتَ عَلي الطّعامِ فاحْفَظْ مَعِدَتَك. اِثنانِ لا تَذْكُرْهما أبداً: إساءةَ النّاسِ إليك و إحسانَك إلَى النّاسِ. و اِثنانِ لا تَنْسَهُما أبداً: اللّهَ و الدّارَ الْآخِرةَ! درس هفتم از نكته‌هاي لطيف حكمت به حال تو مي گريم گفته شده است كه روزي بهلول وارد كاخ هارون‌الرشيد شد، و مشاهده كرد كه تخت ويژه ي او خالي است و لحظه‌اي روي آن همانند پادشاهان نشست. خدمتكاران او را ديدند به شدت كتك زدند و از تخت‌ هارون‌الرشيد به پايين كشيدند در اين حال هارون وارد كاخ شد و بهلول را ديد كه نشسته وگريه مي‌كند! از خدمتكاران علت آن را پرسيد، گفتند: او را ديديم كه بر روي تخت تو (شما) نشسته، پس او را به خاطر اين كه ادب شود، زديم. هارون‌الرشيد دلش به حال بهلول سوخت و به او گفت: دوست من گريه نكن! من خدمتكاران را عقوبت خواهم كرد!! بهلول پاسخ داد: اي هارون! بي شك من به حال خودم گريه نمي‌كنم و اما به حال تو مي‌گريم! من فقط يك لحظه روي تخت تو نشستم و با اين كتك شديد عقوبت شدم در حالي كه تو در طول عمرت در اين‌جا نشسته‌اي، پس چگونه در آخرت مجازات خواهي شد؟! "از سخن (سخنان) لقمان حكيم به فرزندش" از حكمت پيامبران بسيار چيزها شنيدم، و هشت نمونه از آن‌ها را براي تو برگزيدم.از آن جمله: اگر در حال نماز هستي، قلبت را حفظ كن. و اگر در مجالس مردم هستي، زبانت را نگهدار. و اگر در خانه‌هاي مردم هستي، چشمت را (از محارم) حفظ كن. و اگر بر روي[سفره‌ي] غذا هستي، معده ي خود را نگهدار (به اندازه بخور). دو چيز را هرگز به ياد مياور: بدي مردم را به خودت و خوبي خودت را به مردم. و دو چيز را هرگز فراموش نكن: خداوند و سراي آخرت را! درس هشتم الدّرس الثّامن اَلْمُتَنَبّى و سَعدىّ بَعْدَ نُزولِ الْقرآن باللّغةِ الْعَربيّة خَرجتْ هذه اللّغةُ عَن حدودِ شِبْه الْجزيرةِ الْعربيّةِ و أصْبَحَتْ لُغةً عالَميّةًَ يَنْتَمى إليها كُلُّ مَن أسْلَمَ و آمَنَ باللّهِ. و لِهذا نَرَي أنَّ الْإيرانيّينَ بَعْدَ إسْلامِهِم حاوَلوا كثيراً لِتَدْوينِ قواعِدِ اللّغةِ الْعربيّة و تَبْويبِها و ألَّفوا كتباً عَديدةً فـى النّحو و الصَّرفِ و الْبلاغةِ و عِلْمِ اللّغةِ، كما أنَّهُم وَضَعوا مَعاجِمَ مُهِمّةً لِهذه اللّغةِ. و مِن هؤلاء "سيبَوَيْهِ و الْكِسائىُّ و الْجُرجانـىُّ و التَّفتازانـىُّ و الزَّمَخشرىُّ و الْفيروز آبادىُّ و..." 1 فَهُم رَأوا أنَّ هذه اللُّغةَ ليست أجنبيَّةً لَهم بَل هى لُغةٌ اخْتارَها اللّهُ لِمُخاطَبةِ الْإنسانِ فَتَعَلَّموها و عَلَّموها و ألَّفُوا بِها مُعْظَمَ آثارِهم الْعِلْميّةِ و الْأدبيّةِ. فَأصبحتْ لُغةَ دينِهم و ثَقافَتِهم. و هَكذا حَصَلت عِلاقاتٌ وَثيقَةٌ بَيْنَ اللُّغَتيْنِ الْفارِسيّةِ و الْعربيّةِ، نَكْتَفى هُنا بالْاشارِة إلى وجودِ مضامينَ مشتركةٍ عديدةٍ فـى أشعارِ شُعراءِ هاتَيْنِ اللّغتيْنِ. فهذا هو الْمُتَنَبّى مِن أجِلَّةِ اُدباءِ الأدبِ الْعربـﻰِّ فـى الْقرن الرّابِع و ذاكَ الشَّيخُ الْأجَلُّ سَعْدىّ الشّيرازىّ مِن فُحول اُدباءِ إيرانَ فـى الْقرنِ السّابعِ. فْلنَنْظُر إلى بعضِ هذه الْمَضامينِ مِن هَذَيْنِ الشّاعرينِ الْجَليلَيْنِ: المُتنبّى: وَ مَن قَصَدَ الْبَحْرَ اسْتَقَلَّ السَّواقيا. تُريدونَ إدراك الْمَعالـى رَخيصةً و لابُدَّ دونَ الشَّهْدِ مِن إبَرِالنَّحْلِ ولكِنْ معدِنُ الذَّهَبِ الرَّغامُ! أنا الْغَريقُ فَما خَوفـى مِن الْبَلَلِ؟! لَو كانَ سُكْناىَ فيه مَنْقَصَةً لم يَكُن الدُّرُّ ساكِنَ الصَّدفِ ما لِجُرْحٍ بميِّتٍ إيلامُ! طار الْوُشاةُ علي صَفاءِ وَدادِهم و كذا الذُّبابُ علي الطّعامِ يَطيرُ درس هشتم متنبي و سعدي بعد از نزول قرآن به زبان عربي، اين زبان از محدوده‌ي شبه جزيره‌ي عربستان خارج شد و به يك زبان جهاني تبديل گرديد كه هر كس مسلمان شده و به خدا ايمان آورده به آن منسوب مي‌شود. و به همين خاطر است كه مي بينيم ايرانيان بعد از گرويدن به اسلام براي تدوين قواعد زبان عربي و فصل‌بندي آن تلاش و كوشش فراواني كردند و كتاب‌هاي زيادي را در نحو و صرف و بلاغت و دانش لغت‌شناسي نوشتند، چنانكه آنان (ايرانيان) فرهنگ‌هاي لغت مهمي براي اين زبان تأليف كردند. از جمله آنان: "سِيْبَوَيْه، كسائي، جُرجاني، تفتازاني، زمخشري و فيروزآبادي و ..." مي‌باشند. آنان (ايرانيان) عقيده دارند كه اين زبان برايشان بيگانه نيست بلكه زباني است كه خداوند آن را براي سخن گفتن با انسان انتخاب كرده است، پس آن را آموختند و آموزش دادند و آثار بزرگ علمي و ادبي خويش را به آن زبان تأليف كردند و زبان دين و فرهنگ آن‌ها شد. و اين چنين پيوندهاي عميقي بين دو زبان فارسي و عربي بوجود آمد، در اين‌جا به اشاره‌اي در وجود مضمون‌ها و مفاهيم مشترك فراوان در اشعار شاعران اين دو زبان بسنده مي‌كنيم. يكي متنبيّ از بزرگ‌ترين اديبان ادبيات عربي در قرن چهارم و آن ديگري شيخ بزرگوار، سعدي شيرازي، از بزرگوارترين اديبان ايران در قرن هفتم. پس به برخي از اين مضامين از اين دو شاعر بزرگوار بنگريم: متنبي: هر كه قصد دريا كند جوي ها را كوچك مي‌شمارد. سعدي: هر كه به مُعْظَمي رسد، ترك دهد مُحَقّري. سعدي: هر كه به چيز بزرگي برسد، چيز كوچك و خواري را ترك مي‌كند. به دست آوردن مقام‌هاي بزرگ را ارزان مي‌خواهيد حال آنكه براي رسيدن به عسل بايد نيش زنبور را تحمل كرد. سعدي! چو مُرادت أنگبين است واجب بُوَد احتمال زنبور (- اي سعدي! اگر مي‌خواهي به عسل دست پيدا كني تحمل نيش زنبور لازمه‌ي آن است.) و اما معدن طلا، سنگ خاراست! زَر، از سنگ خارا برون آورند. من غرق شده هستم، پس چه ترسي از تر شدن دارم ! غرقه در نيل، چه انديشه كند باران را! اگر سكونت من در آن عيب و نقص باشد (جاي نگراني نيست) مرواريد در داخل صدف ساكن نمي‌باشد. در چشمت ار حقير بود صورت فقير كوته نظر مباش كه در سنگ گوهرست! زخم، مرده را به درد نمي آورد. مُرده از نيشتر مترسانش! اين دغل دوستان كه مى‏بينى مگسانند دور شيرينى درس نهم اَلدّرس التّاسع بِشْرٌ الْحافـى درس نهم ...روزي كاغذي يافت بر آنجا نوشته "بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم"، عطري خريد و آن كاغذ را معطر كرد و به تعظيم، آن كاغذ را در خانه نهاد. بزرگي، آن شب به خواب ديد كه گفتند: بشر را بگوييد:. "طَيَّبتَ اسْمَنا فَطَيَّبْناك و بَجَّلْتَ اسْمَنا فَبَجَّلْناك، طَهَّرْتَ اسْمَنا فَطَهَّرْناك، فَبِعِزَّتى لَاُطَيِّبَنَّ اسْمَكَ فـى الدُّنيا و الْآخِرةِ" "تذكِرة الْأولياء لعِطّار النيسابورى" "اسم ما را خوشبو گردانيدي ،پس تو را خوشبو كرديم و اسم ما را و گرامي داشتي، پس تو را گرامي داشتيم، اسم ما را پاكيزه كردي، پس تو را پاكيزه كرديم، قسم به عزت خودم نام تو را در دنيا و آخرت معطّر مي‌كنم". ...فـى الْقرنِ الثّانـى عَرَفَتْ بغدادُ رَجُلاً عَيّاراً، يَطْرَبُ و يَلْهو بالْمَعاصى، إنَّهُ بشرُ بنُ الْحارِثِ... الَّذى قيلَ لَه فيما بَعْدُ: بِشرٌ الْحافـى. ... در قرن دوم بغداد مردي خوش‌گذران راشناخت كه خوش‌گذراني مي‌كرد و سرگرم گناه كردن بود، وي بشر پسر حارث بود... كسي كه بعدها "بشر حافي" گفته شد (لقب گرفت). و فـى إحْدَي اللّيالـى حَدَثَ شى‏‏ءٌ قَلَبَ حياةَ بِشرٍ حتّي صار النّاسُ يَتَبَرّكونَ بالتُّرابِ الَّذى تَطَؤُهُ قَدَماهُ. اِجتَمَعَ عِندَهُ فـى تلكَ اللّيلةِ، رُفقاؤُهُ... فـى سَهْرَةٍ لِلْغِناء والطَّرَبِ كانَ صوتُ آلاتِ اللَّهْوِ يَصِلُ مِن الدّارِ إلى الزُّقاقِ. فـى ذلك الْوقتِ كان نورُ الْإمامةِ الْإلهيَّةِ يَقْتَرِبُ مِن الزُّقاقِ... مَرَّ الْإمامُ موسَي بنُ جعفرٍ (عليه‏السّلامُ) بِدارِ بشْرٍ. كانت الدّارُ تَضِجُّ بأصواتِ الشَّيطانِ... سَهْرَةٌ مُحَرَّمةٌ بِلاشَكٍّ، يَصولُ فيها إبليسُ و يَجولُ...! وَقَفَ إمامُ الْهُدي مُوسَي الْكاظمُ (ع) و دَقَّ الْبابَ. فَتَحَتِ الْبابَ امْرأةٌ... نَظَرَت‎ْإلى الرّجُل الّذى لاتَعْرِفُه... سَألها الْإمامُ (عليه‏السّلامُ): صاحِبُ الدَّار حُرٌّ أم عَبْدٌ ؟! دَهِشَتِ الْمَرأة، و قالتْ: بَلْ... حُرٌّ...! قالَ الصَّوتُ الْمُقدَّسُ: صَدَقْتِ! لو كانَ عبداً لِلّهِ، لَاسْتَحْيَا مِن اللّهِ! و در يكي از شب‌ها چيزي رخ داد كه زندگي بشر را دگرگون كرد تا جايي كه مردم به خاكي كه او گام‌هايش را روي آن مي‌گذاشت،تبرّك مي جستند. در آن شب دوستانش نزد او جمع شدند. در يك شب‌زنده‌داري، براي آواز خواني و خوشگذراني. صداي ابزار خوش‌گذراني (آلات لهو موسيقي) از خانه به كوچه مي‌رسيد. در آن هنگام نور امامت خداوندي به كوچه نزديك مي‌شد ... امام موسي‌بن‌جعفر (ع) از خانه‌ي بِشر گذشت. خانه پُر از صداهاي شيطان بود. بي ترديد شب‌زنده‌داري (شب‌نشيني) حرامي بود كه، شيطان در آن جولان مي‌داد ...! امام هدايت موسي كاظم (ع) ايستاد و در زد. زني در را باز كرد ... به مردي كه او را نمي‌شناخت نگاه كرد ... امام (ع) از وي پرسيد: صاحب خانه آزاد است يا بنده؟! زن حيرت زده شد، و گفت: البته.... آزاد است ....! آن صداي مقدّس گفت:‌ راست گفتي! اگر بنده ي خدا بود، حتماً از خداوند شرم مي كرد! ثمَّ تَرَكَها و انْصَرَفَ. كان بشرٌ قد سَمِعَ الْحِوارَ بَيْنَ الْمَرأةِ و الرَّجلِ الْغَريبِ، فَأسْرَعَ إلى الْبابِ حافياً حاسِراً و صاح بها: مَن كَلَّمَك عندَ الْبابِ؟ فأخْبَرَتْهُ بِما كانَ ... ثمّ سأل: فـى أىِّ اتّجاهٍ ذهب؟ فأشارت إليهِ... فَتَبِعَهُ بِشرٌ و هو حافٍ حَتّي لَحِقَهُ و قالَ لَه: يا سَيّدى! أعِدْ عَلَىَّ ما قُلْتَه لِلْمَرأةِ... فَأعادَ الْإمامُ (ع) كلامَه. كانَ نورُ اللّهِ قد أشْرَقَ تلك اللَّحظةَ فـى قَلْبِ الرَّجلِ و غَمَرَهُ فَجْأةً كَما يَغْمُرُ ضَوْءُ الشّمسِ غُرْفَةً مُظْلِمَةً سوداءَ. قَبَّلَ بشرٌ يَدَ الْإمامِ (ع) و مَرَّغَ خَدَّيْهِ بالتُّرابِ و هو يبكى و يقول: بَلْ عبدٌ...! بَلْ عبدٌ...! منذُ ذلكَ الْوقتِ بَدَأتْ فـى حياةِ بِشرِ بنِ الْحارثِ صفحَةٌ جديدةٌ بَيْضاءُ. و عَزَمَ الرَّجلُ التّائبُ أنْ يَظَلَّ طولَ حياتِهِ حافياً. قيلَ لَهُ يوماً: لماذا لا تَلْبَسُ نَعْلاً ؟ قالَ: لأِنّى ما صالَحَنـى مَولاىَ إلّا و قد كُنتُ حافياً. و سَوف أظَلُّ حافياً حَتّي الْموتِ. و هكذا صار بشر بنُ الْحارثِ عابداً مِن أطْهَرِ الْعُبّاد و زاهداً مِن أشْهَرِ الزُّهّادِ. سپس او را ترك كرد و برگشت (روانه شد). بشر گفتگوي ميان زن و مرد غريب را شنيده بود، پس به سرعت پا برهنه و سر برهنه به سوي در شتافت و بلند او را (زن) صدا كرد: چه كسي كنار در با تو حرف زد؟ [زن] از آنچه رخ داده بود او را باخبر كرد .... سپس پرسيد: به كدام طرف رفت؟ پس به سوي او [امام] اشاره كرد... بشر پا برهنه به دنبال او رفت تا اين كه به او رسيد و به وي گفت:اي سرور من ! آنچه را كه به زن گفتي ، براي من تكرار كن.... پس امام (ع) سخنش را براي او بازگو كرد. در آن هنگام نور خداوندي دردل مرد تابيده و ناگهان او را پوشاند همان‌طور كه نورِ خورشيد، اتاقي تاريك و سياه را مي پوشاند. بشر دست امام (ع) را بوسيد و هر دو گونه‌اش را به خاك ماليد، در حالي كه مي‌گريست و مي‌گفت: البته بنده ام ...! البته بنده ام ... از آن زمان صفحه‌ي تازه‌ي سفيدي در زندگي بِشر شروع شد. و مرد توبه كار تصميم گرفت كه در طول زندگي‌اش پابرهنه بماند. روزي به او گفته شد: چرا كفشي نمي‌پوشي؟ گفت: زيرا سرورم با من آشتي نكرد مگر وقتي كه پابرهنه بودم، و تا هنگام مرگ پابرهنه خواهم ماند. و اينگونه بِشر بن حارث عبادت كننده اي از پاك ترين عبادت كنندگان و پارسايي از مشهورترين پارسايان شد. درس دهم الدّرس الْعاشر فَتْحُ اْلقلوبِ كُنْتُ قد سَمِعْتُ عن أصفهانَ و مَعالمِها الْأثَريّةِ الْإسلاميّةِ. كانت السَّيارةُ تَقْتَرِبُ بِنا مِن مدينةِ أصفهانَ لِسَفْرَةٍ سياحيّةٍ عائليَّةٍ. بعدَ أنْ وَصَلْنا إلى الْمدينةِ، اسْتَرَحْنا قليلاً ثمَّ خَرَجْنا جميعاً إلى ساحةِ "نقشَ جهانَ"و هى مِن أفْضَلِ الْمعالِمِ الْأثَريّةِ حُسْناً و جمالاً بِما فيها مِن مساجدَ و أبْنيةٍ تاريخيّةٍ اُخْرَي. أبَتاه! لَقَدْ رَأينا فـى التّاريخِ آثارَ غَزْوِ الْمُهاجمينَ مِن دَمارٍ و هَدمٍ و قَتلٍ فـى حقّ الْأبرياء... ولكنْ ... ولكنْ ماذا يا وَلَدى؟! ولكنّ الْفتحَ الْإسلامىَّ لِإيرانَ... عجيبٌ! و أين الْعَجَبُ؟! اَلْعَجَبُ فـى الْأثَرِ الّذى خَلَّفَه هذا الْفتحُ مِن حَضارةٍ و مَدَنِيّةٍ و ازْدِهارٍ علمىٍّ. يا بُنَىَّ!... إنَّ الْإسلامَ لم يَفْتَح الْبلادَ بهدفِ الْاِحْتِلالِ و السَّلْبِ و النَّهْبِ بَل كانَ يَفْتَحُ الْقلوبَ قَبْلَ فَتْحِ الْبلادِ! ماذا تَعْنـﻰ يا أبَتاهْ؟! شَرِبَ الْأبُ كُوباً شاياً، فقالَ: علَي سَبيلِ الْمثالِ... أمَا قرأتَ فـى التّاريخِ قِصَّةَ فَتْحِ "سمرقندَ" بِيَد الْمسلمينَ؟! درس دهم گشودن دل‌ها درباره‌ي اصفهان و آثار باستاني‌‌اش ]مطالبي[ شنيده بودم. ماشين ما را به شهر اصفهان جهت يك مسافرت و گردش خانوادگي نزديك مي‌كرد. بعد از اين كه به شهر رسيديم،‌ اندكي استراحت كرديم، سپس همگي به ميدان "نقش جهان" رفتيم [اين ميدان] از خوب ترين و زيباترين آثار باستاني است و در آن مسجدها و ساختمان هاي تاريخي ديگري هست. پدرجان (پدرم)! ما در تاريخ نشانه‌هاي تهاجم متجاوزان را از جمله،‌ نابودي و ويراني و قتل و غارت در حق بي‌گناهان ديده‌ايم ... ولي . . . ولي چه اي فرزندم ؟ ولي، فتح اسلامي ايران ..... عجيب است! تعجب در كجاست؟! شگفتي در تأثيري است كه اين فتح از تمدن و شهرنشيني و شكوفايي علمي به جا گذاشت. اي فرزندم! اسلام سرزمين‌ها را با هدف اشغال و چپاول و غارت، فتح نكرد. بلكه قبل از فتح سرزمين‌ها، دل‌ها را فتح مي‌كرد! اي پدر! منظورت چيست؟ پدر يك فنجان چاي نوشيد، سپس گفت: به عنوان مثال ... آيا در تاريخ، داستان فتح "سمرقند" را به دست مسلمان نخوانده‌اي؟! لَقَد غَزا الْمسلمونَ مدينةَ سمرقندَ، أيّامَ خِلافةِ عُمَرَ بْنِ عبدِالْعزيزِ مِن غيرِ إنذارٍ و إعلانٍ مُسْبَقٍ. فَقَدَّمَ أهالـى المدينةِ شَكْوَي إليَ الْخليفةِ، فَأحالَ الْخليفةُ الدَّعْوَي إلىَ الْقاضى. فَحَكَم القاضى بِبُطْلانِ الْفتحِ الإسلامىِّ لِلْمدينةِ! لِأنَّ الْفتحَ كان مُخالِفاً لِقواعدِ الْإسلامِ الْحربيّةِ فـى مَجالِ نَشْرِ الدّينِ الْإلهىِّ. اَلْإسلامُ يَطلُب مِن الْمقاتِلينَ الْمُسلمين الدَّعوةَ إلَى الدّينِ الْحنيفِ أوّلاً و فـى حالةِ الرَّفْضِ مِن جانبِ الْمدْعُوّينَ يَجبُ أن يَخْضَعوا لِلْجِزْيةِ أو يَسْتَعِدّوا لِلْحَربِ!... و لِهذا أمَرَ بِخُروجِ الْجيشِ مِن الْمدينةِ ! فَلمّا رأي الْأهالـى هذه الْعَدالةَ الْإسلاميّةَ، طَلَبوا الْبقاءَ تحتَ رايةِ الْإسلامِ ... نَعَم ؛ يا ولَدى! هذا هو سِرُّ تأسيسِ أعْظمِ حَضارةٍ فـى الْعالَمِ علَي مَدَي التّاريخِ و هى الّتـى تَمتازُ عن الْحضاراتِ الْاُخرَي خُلْقاً و سُلوكاً و عِلْماً! مسلمانان در ايام خلافت عمربن‌عبدالعزيز بدون هشدار و اعلان قبلي به شهر سمرقند حمله كردند. پس ساكنان شهر شكايتي را به خليفه تقديم كردند، خليفه شكايت را به قاضي ارجاع داد. پس قاضي به باطل بودن فتح اسلامي شهر حكم كرد! زيرا فتح آن شهر برخلاف قوانين جنگي اسلام درزمينه ي نشر دين الهي بود. اسلام از رزمندگان مسلمان نخست مي خواهد به دين راستين دعوت كنند و در صورت عدم پذيرش از سوي دعوت شدگان بايد به دادن جزيه تن در دهند يا آماده‌ي جنگ شوند. و به همين خاطر دستور داد سربازان از شهر خارج شوند. وقتي كه اهالي [شهر] اين عدالت اسلامي را ديدند، خواستند در زير پرچم اسلام بمانند آري اي فرزندم! اين راز بوجود آمدن بزرگ‌ترين تمدن در طول تاريخ است و آن تمدني است كه از نظر اخلاق و رفتار و دانش از ساير تمدن‌ها ممتاز مي‌شود. درس یازدهم الدَّرسُ الْحادى عشَر يَقَظَةٌ و تَحَرُّرٌ محمّد الفيتورى يا أخى فـى الشَّرقِ فـى كلِّ سَكَنْ يا أخى فـى الْأرضِ فـى كُلِّ وَطَنْ إنّنـى مَزَّقْتُ أكْفانَ الدُّجَي إنّنـى هَدَّمتُ جُدْرانَ الوَهَنْ أنا حَىٌّ خالِدٌ رَغْمَ الرَّدَي أنا حرٌّ رَغْمَ قُضبانِ الزَّمَن مَحو الذِّ لّةِ: إن نَكُنْ سِرْنا عَلَي الشَّوك سِنينا ولَقينا مِن أذاهُ مالَقينا إن نكُن بِتْنا عُراةً جائِعينا أو نكُن عِشْنا حُفاةً بائِسينا فَلَقَد ثُرنا عَلَي أنفُسِنا و مَحَوْنا وَصْمَةَ الذّلَّةِ فينا يَقَظَةٌ و تَحَرُّرٌ: اَلمَلايينُ أفاقتْ مِن كَراها ما تراها مَلَأ الْاُفْقَ صَداها؟! خَرَجَت تَبْحَث عَن تاريخِها بَعْدَ أنْ تاهَت علَي الْأرضِ و تاها يا أخى: قُمْ تَحَرَّرْ مِن تَوابيتِ الْأسَي لَسْتَ اُعْجوبتَها أومُومياها اَلْوطنُ لَنا: هاهُنا وارَيتُ أجدادى هُنا و هُمُ ﭐختاروا ثَراها كَفَنا فَسَأقْضى أنا مِن بَعْدِ أبـﻰ و سَيَقْضى ولَدى مِن بَعدِنا وسَتَبْقَي أرضُ إفريقا لَنا فَهْىَ ما كانت لِقَومٍ غَيْرِنا درس يازدهم بيداري و آزادي اي برادرم در مشرق‌زمين و در هر مكان / اي برادرم در روي زمين و در هر وطن به راستي كه من كفن‌هاي تاريكي را دريده و ديوارهاي سستي را ويران كردم. من با وجود مرگ جاويدم/ من با وجود ميله‌هاي زندان زمانه آزاد هستم. نابوديِ خواري اگر سال‌ها بر روي خار راه برويم / و از آزار آن آنچه را ديده ايم، ببينيم؛ اگر برهنه و گرسنه شب را به صبح برسانيم و يا مانند پابرهنگان بيچاره زندگي كنيم؛ يقيناً عليه خودمان مي‌شوريم و لكّه‌ي خواري را از خود پاك مي كنيم. بيداري و آزادي ميليون‌ها انسان از خواب خودشان بيدار شدند، آيا نمي بيني كه پژواك آن، افق را پُر كرده است؟! (صداي آزادي وطن) به جست و جوي تاريخ خودشان پرداختند، بعد از اينكه روي زمين گم شدند و[تاريخ نيز] گم شد. اي برادر من برخيز و از تابوت‌هاي رنج آزاد شو، تو مايه‌ي شگفت‌انگيزي يا موميايي آن‌ها نيستي. در همين جا اجدادم را دفن كردم، همين جا و آنان خاكش را كفن [براي خود] برگزيدند. من بعد از پدرم [عمر خود را در آن] سپري خواهم كرد و فرزندم[نيز] بعد از ما سپري خواهد كرد. سرزمين افريقا براي ما خواهد ماند و آن به مردمي غير از ما متعلق نيست. درس دوازدهم الدَّرس الثانـى عَشَرَ سيّدةُ آياتِ الْقرآنِ ﴿ اللّهُ لا إلهَ إلّا هُوَ الْحىُّ القَيُّومُ لا تَأخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ لَهُ ما فِـى السَّماواتِ وَ ما فِـى الْأرضِ. مَنْ ذَاالَّذى يَشْفَعُ عِنْدَهُ إلّا بِإذْنِه يَعْلَمُ ما بَيْنَ أيْديهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا يُحيطوُنَ بِشىْءٍ مِنْ عِلْمِه إلّا بِما شاءَ، وَسِعَ كُرْسيُّهُ السّماواتِ والْأرْضَ وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِىُّ الْعَظيمُ، لا إكْراهَ فِـى الدّينِ قَدْتَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَىِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطّاغُوتِ وَ يُؤمِنُ بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالعُرْوَةِ الْوُثْقي لَا انْفِصامَ لَها وَ اللّهُ سَميعٌ عَليمٌ. اَللّهُ وَلـﻰُّ اَلّذينَ آمَنوُا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ اِلَى النُّورِ وَ الَّذينَ كَفَرُوا أوْلياؤُهُمُ الطّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إلَى الظُّلُماتِ اُولئِكَ اَصحابُ النّارِ هُمْ فيها خالِدُونَ . درس دوازدهم سروَر آيه‌هاي قرآن «‌ خداى يكتا كه جز او هيچ معبودى نيست، زنده و قائم به ذات [و مدّبر و برپا دارنده و نگه دارنده همه مخلوقات‏] است، هيچ‏گاه خواب سبك و سنگين او را فرا نمى‏گيرد، آنچه در آسمان‏ها و آنچه در زمين است در سيطره مالكيّت و فرمانروايى اوست. كيست آنكه جز به اذن او در پيشگاهش شفاعت كند؟ آنچه را پيش روى مردم است [كه نزد ايشان حاضر و مشهود است‏] و آنچه را پشت سر آنان است [كه نسبت به آنان دور و پنهان است‏] مى‏داند. و آنان به چيزى از دانش او احاطه ندارند مگر به آنچه او بخواهد. تخت [حكومت، قدرت و سلطنت‏] ش آسمان‏ها وزمين را فرا گرفته و نگهدارى آنان بر او گران و مشقت‏آور نيست و او بلند مرتبه و بزرگ است. (255) در دين، هيچ اكراه و اجبارى نيست [كسى حق ندارد كسى را از روى اجبار وادار به پذيرفتن دين كند، بلكه هر كسى بايد آزادانه با به كارگيرى عقل و با تكيه بر مطالعه و تحقيق دين را بپذيرد]. مسلماً راه هدايت از گمراهى [به وسيله قرآن، پيامبر و امامان معصوم‏] روشن و آشكار شده است. پس هر كه به طاغوت [كه شيطان، بت و هر طغيان گرى است‏] كفر ورزد و به خدا ايمان بياورد، بى‏ترديد به محكم‏ترين دستگيره كه آن را گسستن نيست، چنگ زده است و خدا شنوا و داناست. (256) خدا سرپرست و يار كسانى است كه ايمان آورده‏اند آنان را از تاريكى‏ها [ى جهل، شرك، فسق وفجور] به سوى نورِ [ايمان، اخلاق حسنه و تقوا] بيرون مى‏برد. و كسانى كه كافر شدند، سرپرستان آنان طغيان گرانند كه آنان را از نور به سوى تاريكى‏ها بيرون مى‏برند آنان اهل آتش‏اند و قطعاً در آنجا جاودانه‏اند. (257) « ترجمه شيخ حسين انصاريان » "لا إكراهَ فـى الدّينِ" لمّا جاء الْاسلامُ أعلنَ هذا الْمَبْدأ الْعظيمَ: "لا إكراهَ فـى الدّينِ، قد تَبَيَّن الرُّشدُ مِن الْغَىِّ" و فـى هذا الْمبدأ يَتَجَلَّي تكريمُ اللّهِ لِلْإنسانِ. لَقد بَيَّن الْإسلامُ طريقَ الْهُدَي و الضَّلالةِ و خَيَّر الْإنسانَ فـى اتِّباع أىِّ الطّريقَيْنِ و حَمَّلَه تَبِعَةَ عمَلِه و مسؤوليّةَ اختيارِه! و هذه هى أخَصُّ خصائِصِ التَّحرُّرِ الْإنسانـﻰِّ... إنَّ حُريّةَ الْاِعتقادِ هى أوّلُ حقٍّ مِن حقوقِ "الْإنسانِ". والْإسلامُ - و هو أقْوَمُ مَنْهَجٍ لِلْمجتمع الْإنسانـىِّ - يُنادى بِأنْ "لا إكراهَ فـى الدّينِ" و هو الَّذىُ يُبَيَّنُ لأِصْحابه أنَّهم ممنوعونَ مِن إكراهِ النّاسِ عَلَي هذا الدّينِ...! ثُمَّ تُبَيِّن الْآيةُ حقيقةَ الْإيمانِ "قد تَبَيَّن الرّشْدُ مِن الْغَىِّ" فالْإيمانُ هو الرّشدُ الّذى يَنبَغى لِلإنسانِ أنْ يَحْرِصَ عليهِ و الْكفرُ هو الّذى يَنْبغى لِلإنسانِ أنْ يَنْفُرَ مِنه! "در دين هيچ اجباري نيست" زماني كه اسلام آمد اين قاعده‌ي اساسي بزرگ را آشكارا ساخت: "در دين هيچ اجباري نيست، هدايت از گمراهي مشخص شده است" و در اين قاعده‌ي اساسي، گرامي داشتِ خداوند نسبت به انسان جلوه‌گر مي‌شود. اسلام راه هدايت و گمراهي را بيان كرده است و انسان را به پيروي از هر دو راه اختيارداده. و او را (انسان را) به پاسخ‌گو بودن نسبت به نتيجه‌ي كارش و اختيار مسؤوليت‌اش، موظف و مكلف كرد! و اين يكي از بارزترين ويژگي‌هاي آزادي انساني است ... آزادي عقيده، اولين حقوق انسان است. و اسلام - كه استوارترين روش زندگي براي جامعه‌ي انساني است- ندا مي دهد كه "در دين اجباري نيست" و به پيروان خود مي‌گويد كه از مجبور كردن مردم[به پذيرش] اين دين، منع شده‌اند...! سپس اين آيه حقيقت ايمان را بيان مي‌كند "هدايت از گمراهي مشخص شده است". ايمان همان هدايتي است كه شايسته است انسان نسبت به آن حريص باشد و كفر همان است كه شايسته است انسان از آن متنفر باشد. درس سیزدهم الدّرسُ الثالثَ عَشَرَ النّاسِكُ و الشَّيْطانُ اِتّخَذَ قَومٌ شجرةً، لِلْعبادةِ مِن دونِ اللّهِ تَعالَي. سَمِعَ بذلكَ رجلٌ ناسِكٌ فقال: بِئْسَ الْعملُ عَمَلُهم! ثُمَّ أخَذَ فَأساً و ذَهبَ لِيَقْطَعَ الشَّجَرةَ. فـى الطّريقِ اِعْتَرَض لَهُ الشَّيطانُ وصاحَ: قِفْ! لِماذا تُريدُ قَطْعَها؟! لِأنَّها تُضِلُّ النّاسَ! و ما شَأنُكَ بالنّاسِ؟! دَعْهُمْ فـى ضَلالِهِم...! بِئْسَ الْقَولُ قولُك! كيف أدَعُهُم فـى الضَّلالِ؟ مِن واجبـى أنْ أهدِيَهُم. لَنْ أسْمَحَ لكَ! سَأقْطَعُها...! عِندئذٍ أمْسَكَ إبليسُ بِخِناقِ النّاسك، فَصَرَعَهُ النّاسِكُ و قالَ لَهُ: هل رأيتَ قُوَّتى؟! قال إبليسُ الْمهزومُ: ما كنتُ أظُنُّ أنَّكَ قَوىٌّ هَكَذا! دَعْنـى وافْعَلْ ما شِئْتَ...! فـى الْيَومِ التّالـى... ذهب النّاسِكُ لِيَقْطَعَ الشَّجرةَ. و فـى الطّريقِ سَمعَ صوتَ إبليسَ، يقول: هل عُدْتَ الْيَومَ لِقَطْعِها؟! أمَا قُلْتُ لكَ؟! ... فلابُدَّ مِن قَطْعِها... سَأظَلُّ اُقاتِلُكَ حَتّي تكونَ كلمةُ اللّهِ هى الْعُلْيا. أمْسَكَ إبليسُ بِخِناقِه و تَقاتَلا... حَتّي سَقَطَ إبليسُ! فَجَلَس النّاسِكُ علي صَدْرِه؛ فقال له إبليسُ: إنَّ قُوَّتَكَ عجيبةٌ! دَعْنـﻰ و افْعَلْ ما تُريدُ! فـى الْيَومِ الثّالثِ... فَكَّرَ إبليسُ لحظةً. ثُمَّ تَلَطَّفَ فـى كلامِه و قال لِلنّاسِكَ ناصِحاً: نِعْمَ الرّجُلُ أنتَ ولكن أتَعْرِفُ لِماذا اُعارِضُكَ فـى قَطْعِ الشَّجَرةِ؟ إنّى اُعارِضُكَ رحمةً بكَ و شفَقَةًَ عليكَ! لِأنَّ عُبّادَ الشَّجرةِ سوف يَغضِبونَ عليك! دَعْ قَطعَها و أنا أجَعَلُ لك فـى كلِّ يَومٍ دينارَيْنِ ذَهَباً و سوف تعيشُ فـى أمانٍ و ﭐطْمِئنانٍ! دينارَيْنِ؟! نَعَم دينارينِ، تحتَ وِسادَتِك...! اُعاهِدُك و سَتَعْرِفُ صِدْقَ عَهْدى. بَعْدَئذٍ... كانَ النّاسِكُ يَمُدُّ يَدَهُ تَحْتَ وِسادَتِه كُلَّ صَباحٍ، فَيُخرجُ دينارَيْنِ. و فـى صباحِ أحَدِ الْأيّامِ مَدَّ يَدَهُ، كَالعادةِ، فَخَرَجت فارغةً...! لَقَد قَطَع عنه إبليسُ دنانيرَ الذَّهَبِ! عندئِذٍ غَضِبَ النّاسِكُ و نَهَضَ... و أخَذَ فَأسَهُ و ذهب لِقَطْعِ الشَّجرةِ. اِعَتَرضَه إبليسُ فـى الطَّريقِ وصاحَ: قِفْ! إلى أينَ؟! إلى الشَّجرةِ... أقطَعُها...! قَهْقَهَ الشّيطانُ ساخِراً: تَقْطَعُها لِأنّى قَطَعتُ عنكَ الذَّهَبَ! بِئْسَ الْفعلُ فِعلُكَ! بَلْ لَأقْطَعُ شَجرةَ الغَىِّ و اُشْعِلُ مَشْعَلَ الْهدايةِ! وَ انقَضَّ النّاسِكُ علي إبليسَ و تصارَعا لحظةً، فَسَقَط النّاسِكُ و جلس إبليسُ علَي صَدرِ النّاسكِ مُتَكبِّراً، يقول له: أيْنَ قُوَّتُكَ الْآنَ؟ خرج مِن صَدْرِ النّاسك الْمغلوبِ صَوتٌ يقولُ: أخْبِرْنـى...! كيف غَلَبْتَنـﻰ أيُّها الشَّيطانُ؟! فقال إبليسُ: اَلْمَسألةُ سَهْلَةٌ يَسيرةٌ. لَمّا غَضِبتَ لِلّهِ غَلَبْتَنـى و لمّا غَضِبْتَ لِنَفْسِكَ غَلَبْتُكَ. عِنْدَما قاتَلْتَ لِعقيدَتِكَ صَرَعْتَنـى و عندما قاتلتَ لِمَنفَعَتِك صَرَعْتُكَ! درس سيزدهم پرهيزكار و شيطان قومي درختي را براي عبادت كردن به جاي خداوند متعال برگزيدند، مردي پارسا اين مطلب را شنيد و گفت: كار آن‌ها بد كاري است. سپس تبري گرفت و رفت تا درخت را قطع كند. در راه شيطان مانع او شد و فرياد كشيد: ايست! چرا مي خواهي آن را قطع كني؟! زيرا مردم را گمراه مي سازد! و تو با مردم چه كار داري؟! آنان را در گمراهي خود فرو گذار. سخن تو، بد سخني است! چگونه آنان را در گمراهي فرو گذارم؟ از[ كارهاي] واجب من است كه آنان را هدايت كنم. هرگز به تو اجازه نخواهم داد! به زودي آن را قطع خواهم كرد! در اين هنگام شيطان يقه‌ي عابد را گرفت، مرد عابد او را به زمين زد و به وي گفت: آيا نيروي مرا ديدي؟ شيطان شكست خورده گفت: فكر نمي‌كردم تو اين‌چنين قوي باشي! مرا فرو گذار و هر چه مي‌خواهي انجام بده ...! روز بعد ... مرد پارسا رفت تا درخت را قطع كند. و در راه صداي شيطان را شنيد كه مي‌گفت : آيا امروز برگشتي كه آن را قطع كني؟! آيا به تو نگفتم؟! ... چاره‌اي جز قطع آن نيست ... با تو خواهم جنگيد تا كلمه‌ي "الله" بلند مرتبه باشد. شيطان يقه‌ي او را گرفت و با هم جنگيدند ... تا اين كه شيطان افتاد! مرد پارسا بر روي سينه‌ي او نشست و شيطان به او گفت: واقعاً نيروي تو شگفت آور است! مرا فروگذار و هر چه مي خواهي بكن! در روز سوم ... شيطان لحظه‌اي فكر كرد. سپس با نرمي حرف زد و پند گويانه به عابد گفت: تو چقدر مرد خوبي هستي اما آيا مي‌داني چرا در قطع كردن درخت با تو مخالفت مي‌كنم؟ من به خاطر مهرباني و دلسوزي نسبت به تو ، با تو مخالفت مي‌كنم! زيرا عبادت كنندگانِ درخت بر تو خشم خواهند گرفت! قطع آن را رها كن و من براي تو هر روز دو دينار طلا مي گذارم و در امنيت و اطمينان زندگي خواهي كرد! دو دينار؟! بله دو دينار زير بالشتت ...! چه كسي وفا كردن تو به اين شرط را براي من ضمانت مي كند؟! با تو پيمان مي بندم و راستيِ پيمانم را خواهي دانست . از آن پس ... مرد پارسا هر روز صبح دستش را زير بالش خود دراز مي‌كرد و دو دينار درمي‌آورد در صبح يكي از روزها طبق عادت، دستش را دراز كرد، ولي خالي بيرون آمد ... ! شيطان دينارهاي طلا را از او قطع كرده ! در اين هنگام مرد پارسا خشمگين شد و برخاست ... و تبرش را گرفت و براي بريدن درخت به راه افتاد. شيطان در راه جلو او را گرفت و فرياد زد: بايست! كجا! به طرف درخت .... آن را قطع مي كنم ...! شيطان مسخره كنان قهقهه زد: آن را مي‌بري زيرا من طلا را از تو بريدم! چقدر كار تو،‌ كار بدي است! مرد پارسا به طرف شيطان يورش برد و لحظه‌اي با هم كشتي گرفتند، مرد پارسا به زمين خورد و شيطان با غرور روي سينه‌ي مرد پارسا نشست، به او مي گفت: هم اينك نيرويت كجاست؟ از سينه مرد پارساي شكست خورده صدايي بيرون آمد كه مي گفت: به من بگو.... ! اي شيطان چگونه بر من غلبه كردي؟! پس شيطان گفت: سؤال ساده و آساني است. وقتي كه به خاطر خدا خشمگين شدي بر من پيروز شدي و هنگامي كه به خاطر خودت عصباني شدي، بر تو پيروز شدم. هنگامي كه به خاطر اعتقاد خود با من جنگيدي مرا به زمين زدي و زماني كه براي سود خود با من جنگيدي،‌ تو را به زمين زدم! درس چهاردهم الدّرس الرّابعَ عشَر "قَبَساتٌ مِن الْإعجازِ الْعِلمىِّ لِلْقرآنِ" مُعجزةُ الْبَصْمَةِ لقد أنكَر الْكفّارُ "الْخَلْقَ الجديدَ" بعدَ الْمَوتِ و قالوا: ﴿ أ إذا مِتْنا و كُنّا تُراباً و عِظاماً أ إنّا لَمَبْعوثونَ؟!﴾ فَأجابَهُم الْحَقُّ تَبارَك و تعالَي فـى اُسلوبٍ تَوكيدىٍّ: ﴿ أيَحْسَبُ الْإنسانُ ألَّنْ نَجْمَعَ عِظامَه؟! بلَـي قادرينَ علَي أن نُسَوِّىَ بَنانَه﴾ رُبَّما الْكفّارُ لم يُدْرِكوا حينَذاكَ مَغْزَي هذه الْآيةِ الْمبارَكةِ و سبَبَ التّأكيدِ علي الْبَنانِ مِن بَيْنِ أعضاءِ الْجسمِ! فإنَّ الْعلمَ لم يَكْتَشِف السِّرَّ الْمَوجودَ فـى البَنانِ و البَصْمَةِ إلّا فِـى الْقَرْنِ الْأخيرِ، فَتَبيَّنَ أنَّ لِكُلِّ بَنانةٍ خطوطاً بارِزةً لايُمكِنُ أن تَتَشابَه فـى شخصَيْنِ حَتّي فـى إصْبَعَيْنِ أبَداً! يقول سبحانَه و تَعالَى: ﴿ سَنُريهِم آياتِنا فـى الْآفاقِ و فـى أنفُسِهم حَتَّي يَتَبَيَّنَ لَهُم أنَّهُ الْحقُّ﴾ فَالْإنسانُ عالَمٌ مُعَقَّدٌ و إذا طَرَقْنا أبوابَ هذا الْعالَمِ كانَت دَهْشَتُنا عظيمةً جدّاً! لقد أثْبَتَ الْعلمُ الحديثُ بَأنَّهُ: إذا وَضَعْنا الْخَلايا الْعَصَبيَّةَ لِلْجسمِ فـى خَطٍّ واحدٍ، بَلَغَ طولهُا أضْعافَ الْمسافةِ بينَ الأرضِ و القمَرِ! فـى الْعينِ الْواحدةِ أكثرُ مِن مائَةٍ و أربعينَ مَليونَ مُسْتَقْبِلٍ حَسّاسٍ لِلضَّوءِ. و لِكُلِّ عَينٍِ نصفُ مَليون ليفٍ عَصبـﻰٍّ تقريباً يَسْتَقْبِل الصّورةَ بشَكلٍِ مُلَوَّنٍ. اللُّونُ الأخْضَرُ اَللَّونُ الْأخضَرُ هو اللّونُ الْمُفَضَّلُ فـى الْقرآنِ، حيثُ نَقْرأ فـى شأنِ أصحابِ الْجَنَّةِ: ﴿ و يَلْبَسونَ ثياباً خُضْراً من سُنْدُسٍ و إسْتَبْرَقٍ﴾ ﴿ مُتَّكئِينَ علَي رَفْرَفٍ خُضْرٍ...﴾ لقد وصل الْعلماءُ أنَّ اللَّونَ يُؤَثِّرُ فـى سلوك الْإنسانِ و مشاعِرِه. و اللَّونُ الّذى يَبْعَثُ السُّرورَ داخِلَ النَّفسِ و يُثيرُ فيها الْبَهْجَةَ و حُبَّ الْحياةِ، هو اللّونُ الأخْضَرُ! درس چهاردهم نمونه‌هايي از معجزات علميِ قرآن معجزه اثر انگشت كافران "آفرينش نو" بعد از مرگ را انكار كردند وگفتند: آيا زماني كه ما بميريم و خاك و استخوان شويم[ باز هم] فرستاده مي شويم(برانگيخته مي شويم)؟! پس خداوند بلند مرتبه و متعال در اسلوبي تأكيدي به آنان گفت: آيا آدمي مي‌پندارد كه ما استخوان‌هايش را گرد نخواهيم آورد؟ آري، ما قادريم كه سرانگشتانش را بازسازي كنيم.(درست كنيم) چه بسا كافران در آن هنگام عمق و معني اين آيه‌ي مبارك و علت تأكيد كردن بر روي سرانگشتان از ميان اعضاي بدن را درك نكردند. دانش، راز موجود در سرانگشت و اثر انگشت را كشف نكرد مگر در قرن اخير (قرن بيستم)، و معلوم شد كه هر كدام از انگشت‌ها خط‌هايي آشكار دارند كه اصلاً امكان ندارد بين دو نفر و حتي بين دو انگشت مشابه باشند. خداوند پاك و بلند مرتبه مي گويد: بزودي نشانه هاي خود را در آفاق و در وجود خودشان به آن‌ها نشان خواهيم داد تا برايشان آشكار شود كه او حق است. انسان جهاني پيچيده است و زماني كه درهاي اين جهان را به صدا درآوريم واقعاً شگفتي ما بزرگ مي باشد .(خيلي شگفت زده مي شويم) بدون شك دانش جديد ثابت كرده است كه: وقتي سلول‌هاي عصبي جسم را در يك خط قرار دهيم طول آن‌ها به چند برابر فاصله‌ي ميان زمين و ماه مي‌رسد. در يك چشم، بيشتر از صد و چهل ميليون گيرنده‌ي حساسِ نور وجود دارد و هر چشمي تقريباً نيم ميليون بافت عصبي دارد كه تصوير را به صورت رنگي دريافت مي‌كند. رنگ سبز رنگ سبز، رنگ برتر در قرآن است،‌ تا آن‌جا كه راجع به مقام بهشتيان مي‌خوانيم: جامه‌هايي سبز از ديبا و ابريشم مي‌پوشند. بر بالش هاي سبز تكيه مي‌زنند ... دانشمندان به اين نتيجه رسيده‌اند كه رنگ بر روي رفتار انسان و احساسات او تأثير‌گذار است و رنگي كه در درون انسان شادي و خوشحالي به پا مي‌كند و در آن (درون انسان) شادماني و عشق به زندگي برمي‌انگيزد، رنگِ سبز است! درس پانزدهم الدَّرسُ الخامسَ عَشَرَ اَلإسلامُ و التَّقَدُّم "معروف الرّصافـى" يَقولونَ فـى الْإسلامِ ظُلْماً بأنَّهُ يَصُدُّ ذَويهِ عَن طريقِ التَّقَدُّمِ! فَإن كانَ ذا حَقّاً فكيفَ تَقَدَّمَتْ أوائلُه فـى عَهْدِها الْمُتَقَدِّمِ؟! و إن كانَ ذَنبُ المسلمِ اليومَ جَهْلَهُ فماذا علي الْإسلامِ مِنْ جَهْلِ مُسْلِمِ؟! هل العلمُ فـى الْإسلامِ إلّا فَريضةٌ و هل أمّةٌ سادَتْ بِغَير التَّعَلُّمِ لَقَد أيقَظَ الْإسلامِ لِلْمَجدِ و الْعُلَي بَصائرَ أقوامٍ عَن الْمجدِ نُوَّمِ وَ دَكَّ حُصونَ الْجِاهليَّةِ بالْهُدَي و قَوَّضَ أطْنابَ الضَّلالِ الْمُخَيِّمِ و أنْشَطَ بِالعِلمِ العزائِمَ و ابْتَنَي لِأهليهِ مَجْداً لَيْسَ بالمُتهدِّمِ وَ أطْلَقَ أذهاَن الْوَري مِن قُيودِها فَطارَتْ بِأفكارٍ عَلَي الْمَجْدِ حُوَّمِ درس پانزدهم اسلام و پيشرفت مي‌گويند در اسلام ظلم وجود دارد زيرا هواداران خود را از پيشرفت بازمي‌دارد. اگر آن حقيقت داشته باشد، پس چگونه مسلمانان اوليه در عهد آغازين پيشرفت كردند؟! و اگر امروز گناه مسلمان ناداني‌اش است ناداني مسلمان چه ارتباطي به اسلام دارد؟! آيا مگر جز اين است كه علم در اسلام واجب است؟ و آيا مگر ملتي بدون آموختن علم به سروَري رسيد؟ قطعاً اسلام بينش‌هاي اقوام (مردمان) به خواب رفته را براي عظمت و پيشرفت بيدار كرده است. و با هدايت دژهاي جاهليت را ويران ساخت و ريسمان‌هاي محكم گمراهي را از جا درآورد. و به وسيله‌ي دانش اراده هاي مصمم را فعال كرد و براي پيروانش عظمتي را بنا كرد كه ويران شدني نيست. و افكار مردم را از بندهاي آن(جاهليت) رها ساخت و با افكاري تشنه به سوي عظمت به پرواز درآمدند. درس شانزدهم الدَّرسُ‌ السادسَ عَشَرَ أيْنَ ﭐلزّادُ... يا مسافرُ؟! يا هذا! عَقْلُكَ يَدْعوكَ إلَي التَّوبةِ و هواكَ يَمْنَعُ... و الْحَربُ بينهما. فَإنْ جَهَّزْتَ جَيْشَ عزْمٍ، فَرَّ الْعَدُوُّ. تَنْوى قيامَ اللَّيلِ فَتَنامُ و تَحْضُرُ مجلِسَ الوَعْظِ فَلا تَبْكى، ثمَّ تقولُ: ما السَّببُ؟! ﴿ قُلْ: هُوَ مِنْ عندِ أنْفُسِكم﴾ عَصَيْتَ بِالنَّهارِ... فَنِمْتَ باللَّيلِ. أكلتَ الحرامَ فَأظْلَمَ قَلْبُكَ...! إذا غَيَّرَ الْمِسكُ الْماءَ مُنِعَ الْوضوءُ، فكيف بِالنَّجاسَةِ؟! أكثرُ فَسادِ القلبِ مِن تَخْليطِ الْعَيْنِ. مادام بابُ العَينِ مُحْكماً بالغَضِّ فَالْقلبُ سليمٌ مِن آفةٍ. فاذا فُتِحَ البابُ طار طائرٌ... و رُبَّما لا يَعودُ...! واعَجبا عليكَ! تَعُدُّ التَّسبيحَ بِسُبْحَةٍ... فَهَلّا جَعلتَ لِعَدِّ الْمَعاصى سُبْحَةً أخرَي؟! يا مَنْ يَخْتارُ الظَّلامَ عَلي الضَّوءِ... الذُّباب أعْلَي هِمَّةً منكَ... إذا أظْلَمَ البيتُ خَرَجَ الذُّبابُ إلى الضَّوءِ! عليكَ بِتَدْبيرِ دينِكَ كما دَبَّرتَ دنياكَ! لو عَلِقَ ثوُبك بِمِسمارٍ... رَجَعتَ إلى الوَراءِ لِتَخليصِه... هذا مِسْمارُ الإصرارِ قد تَشَبَّثَ بقلبكَ...! فَلَوْ عُدْتَ إلى النَّدَمِ خُطوَتَيْنِ تَخَلَّصْتَ. لابُدَّ مِن عَزْمٍ يُؤْخَذُ بالْحَزْمِ. مَن رَقَّ لِبُكَاءِ الطِّفْلِ لَم يَقدِرْ عَلي فِطامِه! اَلْمعاصى سُمٌّ و القليلُ مِنه يَقتُلُ. الدُّنيا وراءَك و الأخْرَي أمامَكَ... و الطَّلَبُ لِما وراءَكَ هَزيمةٌ. وَيْحَكَ! دَعْ مَحَبَّةَ الدُّنيا، فَعابِرُ السّبيلِ لا يَتَوَطَّنُ. واعجبا! تَضيعُ منكَ حَبَّةٌ فَتَبكى... و قد ضاعَ عُمرُكَ و أنتَ تَضْحَكُ! اِنقَضَي الْعمرُ فـى خِدْمَةِ الْبَدَنِ... و حوائجُ القلبِ كُلُّها واقفةٌ! و اللّهِ ليس إخوةُ يوسفَ لمّا باعوا يوسفَ بثَمَنٍ بَخْسٍ أعْجَبَ منكَ؛ لَمّا بِعْتَ نَفْسَكَ بِمَعْصيةِ ساعةٍ! جَسَرْتَ عَلَي الْمعاصى فَانقلَبتْ علي "الْجيمِ" النُّقطةُ! أيُّها المسافرُ بِلازادٍ... لا راحِلةَ و لا جوادَ! أيّها الزّارعُ... قَد آنَ الْحِصادُ ! درس شانزدهم زاد و توشه كجاست ... اي مسافر؟! اي فلاني! عقلت تو را به سوي توبه فرا مي‌خواند و هواي نفست مانع مي‌شود ... و ميان آن دو جنگ است. اگر لشكر اراده را آماده كني،‌ دشمن مي‌گريزد. نيت نماز شب مي‌كني، ولي مي‌خوابي و در مجلس موعظه مي‌نشيني و گريه نمي‌كني، سپس مي‌گويي، علت چيست؟! "بگو: از جانب خودتان است." در روز، نافرماني و گناه كردي ... و در شب خوابيدي. حرام خوردي و دلت تاريك شد ...! زماني كه مُشك ،[رنگِ] آب را تغيير دهد، وضو گرفتن ممنوع مي‌شود، پس با نجاست چطور مي‌شود؟! (وضو با نجاسات چطور مي‌شود؟!) بيشتر فساد دل از آميخته شدن چشم به گناه است. تا زماني كه درِ چشم با "فروبستن چشم" محكم باشد، دل از آفت در سلامت است و زماني كه در باز شود، پرنده پرواز مي‌كند ... و چه بسا بازنگردد ...! شگفتا با تسبيح سبحان‌الله مي شماري‌ ... آيا براي شمارش گناهان تسبيح ديگري در نظر گرفته اي؟! اي آن كه تاريكي را بر روشنايي برمي‌گزيني ... اراده‌ي مگس بالاتر از توست ... هر گاه خانه تاريك شود، مگس به سوي نور مي‌رود. بايد در انديشه‌ي دين خود باشي همان‌طور كه در انديشه‌ي دنيايت هستي! اگر لباست به ميخي گير كند ... براي آزاد كردن آن به عقب باز مي‌گردي ... اين ميخ پافشاري ]برگناهان[ است كه بر دل تو چنگ زده است ...! اگر دو گام در پشيماني به عقب برگردي، خلاص مي‌شوي. بايد اراده اي وجود داشته باشد كه با دور انديشي (احتياط) همراه باشد. هر كه براي گريه‌ي كودك دلسوزي كند، نمي‌تواند او را از شير بازگيرد. گناهان سم هستند و اندكي از آن كشنده است. دنيا پشت سرت و آخرت در برابرت است و درخواستِ آنچه پشت سرت است، شكست مي‌باشد. واي بر تو! دوستي دنيا را فرو گذار زيرا رهگذر وطن نمي گزيند. شگفتا! دانه‌اي از دستت مي‌رود، گريه مي‌كني ... و عمرت تباه شده است درحالي كه مي‌خندي! عمر در خدمت كردن به بدن سپري شد ... در حالي كه تمام آرزوهاي دل همچنان بر جا است. به خدا سوگند، كار برادران يوسف زماني كه يوسف را به بهاي اندك فروختند،‌ از [كار] تو شگفت‌آورتر نيست هنگامي كه خود را براي يك ساعت گناه فروختي. بر گناه كردن جسارت نمودي، پس نقطه‌ي جيم دگرگون شد! [جَسَرَ = جسارت كرد، به خَسَرَ = زيان ديد، تبديل شد] اي مسافر بدون توشه ...! هيچ شتر و اسب راهواري وجود ندارد! اي كشاورز ... ! زمان درو فرا رسيده است!

نوشته شده در شنبه 1386/07/14 توسط آهویی! | لينك ثابت |

نوشته شده در یکشنبه 1385/09/26 توسط آهویی! | لينك ثابت |

 

• چند توصيه براي مطالعه درس عربي

 ۱-معلم و دانش آموز ، باعث ايجاد انگــــــيزه ی يادگيری برقراری ارتباط عاطفی ميان معلم و دانش می شود.

 ۲- يكی از عوامل مؤثر در يادگيري، انجام پيش مطالعه است ، يعنی درسی كه هنوز تدريس نشده است، مورد مطالعه ی قبلی دانش آموز قرار گيرد. داشتن اشتباه در اين مورد ، امری طبيعی است.

 ۳- يادگيری كلمات جديد هر درس ، نقش بسيار مؤثری در فراگيری درس دارد. ترجمه ی متن درس و ترجمه ی جملات مربوط به تمرين ها ، در گرو دانستن معنی اين كلمات است. برای خواندن كلمات جديد و يادگيری معانی آن ها ، دانش آموز در ابتدا به واژه نامه ی كتاب مراجعه می كند و از آن جا كه ممكن است ، برخی كلمات به طور كامل در واژه نامه ، علامت گذاری نشده باشند ، كلمات مورد نظر را در متن درس می يابد و با توجه به تلفظ صحيح آن ها ، معانی كلمات را با تكرار و تمرين مناسب در ذهن نگه داری می كند.

 ۴- پس از يادگيری كلمات جديد درس و اطمينان از يادگيری كامل آن ها ، وظيفه ی   دانش آموز ، خواندن متن عربی و صحيح خوانی آن است. البته متن عربی درس حداقل يک  بار بايد پيش مطالعه شده باشد. متن درس هر چه بيشتر خوانده شود ، در يادگيری مؤثرتر است. در خواندن متن درس در دفعات پايانی ، دانش آموز معمولاً توانايی خواندن متن را به شكل صحيح پيدا می كند و چگونگی بيان جملات را درمی يابد.

 ۵ – پس از خواندن متن ، دانش آموز نسبت به ترجمه ی آن به فارسی اقدام می كند. برای انجام اين كار ، دانش آموز ، علاوه بر دانستن معانی كلمات جديد ، بايد معنی كلمات خوانده شده ی قبلی را نيز بداند. به عبارتی بايد معنی هريک  از واژه ها را بداند. برای دستيابی به معنی اين كلمات ، بهترين كار ، مراجعه به اين كلمات در درس های قبلی و يا كتاب های پايه ی اول و دوم است.

 ۶ – سعی شود جملات به فارسی روان معنی شوند و از حفظ كردن معنی جملات ، بدون دانستن معانی يكايک  كلمات خودداری شود. زيرا اين امر يكی از عوامل خستگی دانش آموز است و اين كار نه تنها سودی برای دانش آموز ندارد ، بلكه باعث افزايش كار دانش آموز و كاهش كارآيی او می شود. زيرا معمولاً تعداد جملات از تعداد واژه ها بيشتر است و حفظ كردن معنی جملات سنگين تر از حفظ كردن واژه هاست.

 ۷ – دانش آموز ، پس از ترجمه ی جملات مورد نظر ، جهت اطمينان از پاسخ صحيح ، به پاكنويس خود مراجعه می كند و در صورت داشتن خطا ، مورد را ، بررسی و اصلاح می نمايد. هنگام مطالعه ی پاكنويس ، جملات بعدی بايد با وسيله ی مناسبی پوشانده شود تا چشم دانش آموز ، با آن ها برخورد نداشته باشد.

 ۸- قواعد درس در كتاب بسيار خلاصه است با توجه به شيوه های ابتكاری معلمان محترم – كه به طورجزوه در اختيار دانش آموزان قرار داده می شود – مورد بررسی قرار می گيرد.

 ۹ – پس از مطالعه و ترجمه ی متن و مطالعه ی قواعد ، به تمرين درک  مطلب پرداخته می شود.

 ۱۰ – تمرين های بعدی با توجه به موارد گفته شده ، مورد بررسی و مطالعه ی دانش آموز قرار می گيرد.

 ۱۱ – از دانش آموزان خواسته می شود كه مطالب كتاب را در كتاب البته در برگه هاي الصاقي بنويسند تا در دسترس دانش اموز باشد.

 ۱۲ – كتاب های كمک  آموزشی در درس عربی بر دو نوع اند: نوعی از آن ها ، متن   درس ها را ترجمه كرده و پاسخ تمرين ها را در اختيار دانش آموز قرار می دهند. دانش آموزی كه از اين كتاب ها استفاده می كند ، معمولاً قدرت تفكر خود را از دست می دهد و فقط به حفظ كردن پاسخ ها می پردازد. نوعی ديگر از كتاب ها ، با طرح سؤالات و  پرسش ها ی مختلف ، باعث ايجاد تفكر در دانش آموز می شوند كه البته بايد در انتخاب    آن ها دقت كرد. ضمناً برخی از اين كتاب ها به طرح مباحث خارج از كتاب   می پردازند كه ضرورتی به مطالعه ی آن ها نيست.

 ۱۳ – در عربی دوم ، يادگيری درس اول از نظر قواعد ، اهميت بسيار زيادی دارد. زيرا مجموعه ی اين قواعد ، تشكيل دهنده ی تركيب جملات كه در درسهاي ۹و۱۰ عربی اول است ، ضرورت دارد دانش آموز آن ها را بداند.

 ۱۴ – در عربی دوم ، يادگيری كل قواعد كتاب   اهميت بسزايی دارد و دانستن درسهاي ۸ و۹ و ۱۰ ضروري است.

 ۱۵ – برای حل بسياری از تمرين هاي ترجمه اي  در عربی دوم و حتي كنكورمی توان از درس اعراب فعل مضارع استفاده كرد و بطور كلي درس پركاربردي است.

 ۱۶ – در عربی سوم بعد از اعلالها  بخش منصوبات ، بسيار مهم است. زيرا نه تنها در ترجمه ی متن ها به دانستن انها نيازمنديم ، بلكه براي قوي شدن تركيب به دانستن اين قواعد احتياج داريم.

 ۱۷ – در پايان پيشنهاد می شود كه دانش آموزان ، جهت بالا بردن كيفيت يادگيری ، در  بحث های گروهی شركت نمايند.

۱۸-دانش آموزان كنكوري بايد بدانند كه ۴۰%كنكور از سئوالات ترجمه اي مي باشد و نكات ترجمه اي كتاب در حدود ۳۵ نكته راحت و قابل فهم ميباشد كه با كمي تمرين وممارست مي توانيدبه راحتی به  اين ۸ سئوال را پاسخ دهيد.

                                 

 با آرزوی موفقیت برای دانش آموزان عزیز

 

                                                                                       منبع:سایت استادگرامی آقای میزانیان بااندکی تصرف

نوشته شده در یکشنبه 1385/09/05 توسط آهویی! | لينك ثابت |

عربي :
اکثر داوطلبان به هيچ عنوان از کتاب درسي استفاده نمي کنند ، چون اين درس در پيش دانشگاهي (بجز در رشته ي انساني ) تدريس نمي شود ،
کتب عربي به فراموشي سپرده مي شوند و همه به خواندن يک کتاب کمک درسي يا جزوه و زدن تستهاي طبقه بندي قناعت مي کنند ، در حالي که در سالهاي اخير خيلي به ترجمه و درک مطلب در عربي اهميت داده شده است و خيلي از تستهاي قواعد هم در صورت معني کردن درست سوال و گزينه ها حل مي شوند .

پس بايد به کل کتاب اشراف داشته باشيد . اما چگونه ؟؟؟
1- ابتدا بايد قواعد هر درس را از روي کتاب و جزوه ي مدرسه بخوانيم .
2- تمرينهاي هر درس را بدون نگاه کردن به پاسخها حل مي کنيم و تک تک آنها را در طول حل کردن معني مي کنيم .
3- بعد از جا افتادن قواعد، متن آن درس را خط به خط مي خوانيم و جملات را تجزيه و تحليل و معني مي کنيم .
4- سعي کنيد معني کلمات را در جمله ياد بگيريد تا بهتر در ذهن بماند .
5- تستهاي عربي را به صورت مخلوط بزنيد نه به صورت طبقه بندي ، زيرا مثلا" وقتي شما در حال زدن تست مجرورات هستيد ، مسلما" ناخودآگاه گزينه اي که کسره دارد را انتخاب مي کنيد و متوجه نمي شويد بالاخره آن درس را ياد گرفته ايد يا نه!!!
6- در حين زدن تست، سوالها و تک تک گزينه ها را معني کنيد حتي اگر تست ترجمه نباشد و فقط قواعد را در نظر داشته باشد.

نوشته شده در چهارشنبه 1385/09/01 توسط آهویی! | لينك ثابت |

بارها  از زبان بچه‌هاي كنكوري شنيده ايم كه مي گويند :

(( ديگرحال و حوصله خواندن اين كتاب را ندارم ))يا((آنقدر از اين كتاب خسته شده ام كه قابل گفتن نيست))و يا((هرچقدرميخوانم مثل اينكه كمتر ياد مي گيريم)) و يا ((10 بار خواندم و تكرار كردم ولي  بازهم ياد نگرفتم)) به راستي مشكل چيست ؟  آيا براي يادگيري درس واقعا" بايد 10 بار كتاب را خواند ؟  آيا بايد دروس خود را پشت سرهم مروركرد؟ و آيا بايد دهها بار درس راتكراركرد تايادگرفت ؟ مطمئنا" اگر چنين باشد ، مطالعه كاري سخت و طاقت فرسا است .  اما واقعيت چيزي ديگر است . واقعيت آن است كه اين گروه از فراگيران ، روش صحيح مطالعه را نمي دانند و متاسفانه در مدرسه هم چيزي راجع به چگونگي درس خواندن نياموخته‌اند. يادگيري و مطالعه ، رابطه اي تنگاتنگ و مستقيم با يكديگر دارند، تا جايي كه مي توان اين دو را لازم و ملزوم يكديگر دانست. براي اينكه ميزان يادگيري افزايش يابد بايد قبل از هرچيز مطالعه اي فعال و پويا داشت .

شيوه صحيح مطالعه ،چهار مزيت عمده زير را به دنبال دارد:

1- زمان مطالعه را كاهش ميدهد.

2- ميزان يادگيري را افزايش ميدهد .

3-مدت نگهداري مطالب در حافظه را طولاني تر مي كند.

4- بخاطر سپاري اطلاعات را آسانتر مي سازد.

براي داشتن مطالعه‌اي فعال و پويانوشتن نكات مهم درحين خواندن ضروري است تابراي مرورمطالب (خصوصآ در يكي،دو ماه باقي‌مانده به كنكور )دوباره كتاب رانخوانده و در زماني كوتاه ازروي يادداشتهاي خود،مطالب رامرور كرد .

يادداشت برداري ، بخشي مهم و حساس از مطالعه است كه بايد به آن توجهي خاص داشت . چون موفقيت شما را تا حدودي زياد تضمين خواهد كرد و مدت زمان لازم براي يادگيري را كاهش خواهد داد. خواندن بدون يادداشت برداري يك علت مهم فراموشي است.

روش ‌هاي مطالعه :

خواندن بدون نوشتن، خط كشيدن زيرنكات مهم، حاشيه نويسي، خلاصه نويسي، كليد برداري، خلاقيت و طرح شبكه‌اي مغز

1-خواندن بدون نوشتن: روش نادرست مطالعه است . مطالعه فرآيندي فعال و پويا است وبراي نيل به اين هدف بايد از تمام حواس خود براي درك صحيح مطالب استفاده كرد. بايد با چشمان خود مطالب را خواند و نكات مهم را يادداشت كرد. از طريق يادداشت برداري نكات مهم،مي‌توان هم با مطالب مورد مطالعه درگير شده و حضوري فعال و همه جانبه در يادگيري داشت و هم در هنگام مورد نياز ، خصوصا" قبل از امتحان ، بتوان از روي نوشته ها مرور كرد و خيلي سريع مطالب مهم را مجددا" به خاطر سپرد .فراموش نكنيد كه مطالب به دليل حجم انبوهشان،همواره از ذهن مي‌گريزند و به خاطر داشتن آنها تا زمان مورد نظر تنها از طريق يادداشت برداري و مرور يادداشت‌ها ميسر مي‌شود.

2- خط كشيدن زير نكات مهم :اين روش از شيوه‌هاي مطلوب مطالعه بشمار مي‌رود اما ذكر اين نكته الزامي است كه در اين روش بعضي از افراد بجاي آنكه تمركز و توجه بروي يادگيري و درك مطالب داشته باشند ذهنشان معطوف به خط كشيدن زير نكات مهم مي گردد .حداقل روش صحيح خط كشيدن زير نكات مهم به اين صورت است كه ابتدا مطالب را بخوانند و مفهوم را كاملا" درك كنند و سپس زير نكات مهم خط بكشند نه آنكه در كتاب بدنبال نكات مهم بگردند تا زير آن را خط بكشند .

3- حاشيه نويسي :اين روش مزاياي فراواني را به همراه خواهد داشت.ذكر كردن چكيده‌ي يك صفحه يا پاراگراف در حاشيه‌ي آن،گذشته از آن كه مي‌تواند نوعي يادداشت برداري مختصر بشمار رود ومرور كردن كتاب تنها ازطريق ورق زدن سريع را ميسر نمايد، به هنگام مرور كلي كتاب،با در دسترس قرار دادن سرنخي پيرامون كليت مبحث،آشنايي با مفهوم را افزايش داده،موجب تسريع فرايند بازخواني و مرور مي‌شود.

4- خلاصه نويسي : در اين روش، فرد مطالب را مي‌خواند و آنچه را كه درك كرده است ، بصورت خلاصه در دفتري يادداشت مي كند . اين روش براي مطالعه‌ي پويا بسيار مناسب است اما دكر اين نكته حائز اهميت است كه در اين روش  ابتدا بايد مطالب را درك كرد و سپس آنها را يادداشت نمود .

5- كليد برداري :كليد برداري ، روشي بسيار مناسب براي خواندن و نوشتن نكات مهم است . در اين روش شما بعد از درك مطالب ، بصورت كليدي نكات مهم را يادداشت مي كنيد و در واقع كلمه كليدي كوتاهترين، راحتترين ،بهترين وپرمعني ترين كلمه اي است كه با ديدن آن، مفهوم جمله تداعي شده و به خاطر آورده مي شود .

6- خلاقيت و طرح شبكه اي مغز: اين روش بهترين شيوه براي يادگيري خصوصا" فراگيري مطالب درسي است .در اين روش شما مطالب را ميخوانيد بعد از درك حقيقي آنها نكات مهم را به زبان خودتان و بصورت كليدي يادداشت مي كنيد و سپس كلمات كليدي را بروي طرح شبكه اي مغز مي نويسد ( در واقع نوشته هاي خود را به بهترين شكل ممكن سازماندهي مي كنيد و نكات اصلي و فرعي را مشخص مي كنيد)تا در دفعات بعد به جاي دوباره خواني كتاب ، فقط به طرح شبكه اي مراجعه كرده وبا ديدن كلمات كليدي نوشته شده بروي طرح شبكه اي مغز ، آنها را خيلي سريع مرور كنيد . اين روش درصد موفقيت تحصيلي شما را تا حدود بسيار زيادي افزايش ميدهد و درس خواندن را بسيار آسان مي كند. و بازده مطالعه را افزايش ميدهد.

شرايط مطالعه

((بكارگيري شرايط مطالعه يعني بهره وري بيشتر از مطالعه ))

شرايط مطالعه ، مواردي هستند كه با دانستن ، بكارگيري و يا فراهم نمودن آنها ، مي توان مطالعه اي مفيدتر با بازدهي بالاتر داشت و در واقع اين شرايط به شما مي آموزند كه قبل از شروع مطالعه چه اصولي را به كار گيريد ، در حين مطالعه چه مواردي را فراهم سازيد و چگونه به اهداف مطالعاتي خود برسيد و با دانستن آنها مي توانيد با آگاهي بيشتري درس خواندن را آغاز كنيد و مطالعه اي فعالتر داشته باشيد :

1- آغاز درست :براي موفقيت در مطالعه ،بايد درست آغازكنيد.

2- برنامه ريزي : يكي از عوامل اصلي موفقيت ، داشتن برنامه منظم است .

3- نظم و ترتيب: اساس هر سازماني به نظم آن بستگي دارد .

4-حفظ آرامش: آرامش ضمير ناخود آگاه را پويا و فعال ميكند.

5- استفاده صحيح از وقت :بنيامين فرانكلين، ((آيا زندگي را دوست داريد؟ پس وقت را تلف نكنيد زيرا زندگي از وقت تشكيل شده است .))

6- سلامتي و تندرستي: عقل سالم در بدن سالم است .

7- تغذيه مناسب: تغذيه صحيح نقش مهمي در سلامتي دارد.

8- دوري از مشروبات الكلي : مصرف مشروبات الكلي موجب ضعف حافظه مي شود .

9 – ورزش : ورزش كليد عمر طولاني است .

10-خواب كافي: خواب فراگيري و حافظه را تقويت مي كند.

11 –درك مطلب:آنچه در حافظه بلند مدت باقي مي ماند ، يعني مطالب است .

دو توصيه مهم كه در مطالعه بايد از آن مطلع بود:

1- براي مؤثر و سازنده بودن مطالعه بايد زمانهاي استراحت را درميان زمانهاي مطالعه،تقسيم نمود ، يعني بايد سعي كنيم، حدود 60يا90 دقيقه بر روي يك مطلب تمركز نموده و پس از آن حدود 10 الي 15 دقيقه استراحت نماييم. سپس مجددا" با همين روال شروع به مطالعه كنيم.

2- پيش از مطالعه از صرف غذاهاي چرب و سنگين خودداري كنيد و چند ساعت پس از صرف غذا مطالعه نمائيد چون پس از صرف غذاي سنگين بيشتر جريان خون متوجه دستگاه گوارش مي‌شود تا به هضم و جذب غذا كمك كند و لذا خون‌رساني به مغز كاهش مي يابد و از قدرت تفكر و تمركز كاسته مي‌شود . از مصرف الكل و دارو هم خودداري فرمائيد همچنين غذاهاي آردي مثل نان قندي قدرت ادراك و تمركز را كم مي كند. نوشابه هاي گازدارهم همينطور هستند

 

 

نوشته شده در جمعه 1385/08/26 توسط آهویی! | لينك ثابت |